• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Zagadnie...

Nawigacja

Zagadnienia z Miedzynarodowych stosunkw gospodarczych



Zagadnienia z Miedzynarodowych stosunkw gospodarczych




Zagadnienia z Międzynarodowych Stosunkw Gospodarczych

Instrumenty polityki handlowej:

a) cła,

b) środki parataryfowe,

c) środki pozataryfowe. Środki parataryfowe działają podobnie jak cła a więc służą ograniczeniu wymiany przez podwyższenie ceny dobra krajowego. Obejmują one też środki pobudzenia eksportu przez obniżenie ceny środka krajowego (np. subsydia) należą do nich rżnego rodzaju opłaty importowe, minimalne ceny importu czy subsydia eksportowe. Pozostałe środki inne niż cła i bariery parataryfowe określamy mianem pozataryfowych (np. zakaz importu, kontyngenty wartościowe lub ilościowe, licencje itp.).

Cło jest opłatą pobieraną od towaru zagranicznego w związku

z przekroczeniem przez niego granicy celnej. Według kryterium sposobu ustalania stawek celnych można wyodrębnić:

1) cła wartościowe – ustalone od wartości towaru,

2) cła specyficzne – ustalone od jednostki fiz. towaru,

3) cła kombinowane – np. 20% wartości nie mniej niż 10%.

Zadaniem subsudiw (subwencji) eksportowych jest pomoc państwa w zwiększeniu sprzedaży za granicę przez poprawę konkurencyjności towarw krajowych na rynkach zagranicznych. Istota dumpingu jest zbliżona do subsydiw. Oba instrumenty oznaczają sprzedaż za granicę po cenie niższej od ceny sprzedaży na rynku krajowym. Rżnica polega jednak na tym, że damping jest stosowany przez przedsiębiorstwa, subsydia zaś przez rząd. Zmienne opłaty wyrwnawcze stanowią rżnicę między zmienną ceną rynku światowego na dany towar i stałą w danym czasie (gwarantowaną przez rząd ceną rynku wewnętrznego). Ograniczenia ilościowe (zwane też kwotami lub kontyngentami) oznaczają wprowadzenie ściśle określonego limitu dopuszczalnej wielkości importu (lub eksportu). Dobrowolne ograniczenia eksportu odnoszą się do sytuacji, w ktrych eksporter pod naciskiem importera dobrowolnie ogranicza swj wywz na rynek partnera pod groźbą zastosowania ostrzejszych form restrykcji handlowych.

Kurs walutowy decydował o rozwoju stosunkw handlowych i produkcyjnych z zagranicą. Wyznacza on poziom cen dewizowych w eksporcie i poziom cen krajowych w imporcie. Stwarza to Państwu możliwość oddziaływania na zmiany bilansu handlowego. Wyrżniamy 4 metody takiego oddziaływania: obniżkę kursu walutowego rozłożoną

w czasie bądź jednorazową.

Jednorazową obniżkę nazywamy dewaluacją, a służy ona zwiększeniu konkurencyjności towarw eksportowanych i zmniejszeniu konkurencyjności towarw importowanych. Obniżka także jednorazowa zwana rewaloryzacja służy obniżeniu inflacji. Zmniejsza się konkurencyjność towarw krajowych na rynku międzynarodowym i wzrasta konkurencyjność towarw importowanych na rynku krajowym.

Rozłożonymi w czasie obniżkami kursu są: deprecjacja i aprecjacja. Deprecjacja przywraca stopniowa rwnowagę bilansu handlowego przez potanienie eksportu

i podrożenie importu. Aprecjacja służy zwalczaniu inflacji. Może być stosowana

w warunkach braku trudności związanych ze zrwnoważeniem bilansu handlowego

i płatniczego. Podnosi ceny eksportu danego kraju i obniża ceny jego importu, prowadząc do pogorszenia bilansw (płatniczego i handlowego).

Co to są cła i jakie są głwne rodzaje ceł?

Cło jest opłatą pobieraną od towaru zagranicznego w związku z przekroczeniem przez niego granicy celnej. Cła należą do najstarszych instrumentw protekcji. Ich szerokie zastosowanie w przeszłości wynikało częściowo z tego, że były one dogodnym instrumentem zapewniającym uzyskiwanie wpływw budżetowych (pobieranie dochodw dla budżetu), zwłaszcza w krajach o słabo rozwiniętych służbach poboru podatkw.

Do dziś cła są liczącym się źrdłem dochodw budżetowych w niektrych krajach rozwijających się i dlatego kraje te niechętnie obniżają cła wobec trudności z poborem podatkw wewnętrznych.

Głwnym zadaniem ceł była zawsze i jest nadal ochrona poszczeglnych gałęzi gospodarki narodowej, a niekiedy także bilansu płatniczego.

Rodzaje ceł:

1. autonomiczne i umowne

2. cło minimalne i maksymalne

3. cła preferencyjne i dyskryminacyjne

4. cła importowe, eksportowe i tranzytowe

5. cła ochronne i fiskalne cła od wartości, ilości i cła kombinowane

Cła mogą być ustalone na czas nieograniczony lub mieć np. cel sezonowy (kraje chronią np. własną produkcję owocw i warzyw, ustanawiając cła na importowane konkurencyjne artykuły jedynie w zbiorw u siebie).

Cła mogą być pobierane od: importu, eksportu lub tranzytu towarw przez terytorium kraju.

Cła tranzytowe nie są z reguły wspłcześnie stosowane. Rzadkie są też cła eksportowe, bo krajom zależy zazwyczaj na zwiększaniu eksportu, a nie na jego zmniejszaniu.

Cła są też stosunkowo mało elastyczne, co w dużej mierze wiąże się z formalnymi trudnościami ich użycia. Trudności te wynikają z dwch względw:

w większości krajw zmiana taryfy celnej wymaga decyzji parlamentu;

stawek celnych raz obniżonych na forum GATT (WTO) nie można ponownie jednostronnie podwyższać (są to cła związane), wzrost stawek celnych wymaga rokowań z partnerami handlowymi i udzielenia im rekompensaty w związku z pogorszeniem ich dostępu do danego rynku.

Czym są cła preferencyjne a czym cła dyskryminacyjne?

Cła preferencyjne – stosowane są z krajami, ktre są korzystniej traktowane, niż gwarantuje to klauzula największego uprzywilejowania. W przypadku gdy preferencyjna stawka celna jest ustalona na poziomie zerowym, mają miejsce tzw. Preferencje celne. Cła preferencyjne nie przysługują krajom, ktre uzyskały ww. klauzulę. Przykładem takich preferencji jest traktowanie się wzajemnie krajw należących do ugrupowań integracyjnych typu strefa wolnego handlu czy unia celna.

Cła dyskryminacyjne – występują w kilku formach.

Najbardziej spektakularną z nich są:

Cła retorsyjne - stosowane jako odwet za nieprzyjazne ekonomicznie działania kraju lub grupy krajw.

Cła wyrwnawcze – stosowane są w celu neutralizacji efektu ekonomicznego subsydiw zastosowanych przez eksportera zagranicznego.

Cła antydumpingowe – maja na celu zniwelowanie negatywnych dla importera skutkw eksportu poniżej kosztw produkcji.

Kiedy występują cła eksportowe?

Cła eksportowe służą Państwu do kształtowania wielkości i kierunkw wywozu. Są one nakładane w pierwszej kolejności na wyroby mające długofalowo zagwarantowany zbyt na rynku jednego lub wielu krajw. Dotyczy to zwłaszcza przypadku, gdy dany kraj wykorzystuje cło do regulowania podaży eksportowej na rynku międzynarodowym w zależności od stanu koniunktury gospodarczej. W okresie złej koniunktury, gdy ceny wykazują tendencje zniżkowe, państwo wprowadzając cło eksportowe zniechęca przedsiębiorstwa do wywozu towarw, aby z jednej strony ograniczyć ich podaż, a tym samym wpłynąć na wzrost cen międzynarodowych, z drugiej zaś – by przedsiębiorstwa zgromadziły większą ilość towarw w celu ich sprzedaży w okresie dobrej koniunktury, po cenach znacznie wyższych, ale tylko gdy podaż jest na rynku międzynarodowym kontrolowana przez eksporterw z rozpatrywanego kraju.

Cło eksportowe jest nakładane na towary deficytowe na rynku wewnętrznym eksportera, aby ograniczyć ich import często po znacznie wyższych cenach.

Czym są cła ochronne a czym cła fiskalne?

Cła ochronne – zabezpieczają produkcję krajową przed konkurencja zagraniczną. Cel ten jest osiągany przez podniesienie na rynku krajowym ceny wyrobu zagranicznego o stawkę celną. Im stawka ta jest wyższa, tym producent wyrobu krajowego jest w wygodniejszej sytuacji.

Cła te są stosowane w celu zabezpieczenia nowo powstającej produkcji przed konkurencją (cło wychowawcze). Wykorzystywanie cła wychowawczego ma sens wwczas, gdy jest ono przejściowe.

W dłuższym okresie czasu takie cło zniechęca przedsiębiorcw do postępu ekonomicznego

i technicznego, wpływając negatywnie na ich koszty, jakość i nowoczesność produkcji.

Cła fiskalne – są to cła fiskalne wykorzystywane w celu zapewnienia Państwu odpowiednich dochodw z przywozu towarw. Są one nakładane na towary nie produkowane w kraju. O poziomie ceł fiskalnych decyduje elastyczność popytu na importowane towary. Gdy elastyczność ta jest niska, poziom ceł może być wyższy niż w przypadku, gdy jest ona wysoka.

Skutki cła importowego dla kraju.

Efektem wprowadzenia cła importowego jest wzrost ceny krajowej towaru importowanego. Drugorzędną sprawą jest to kto płaci cło: dostawca zagraniczny czy odbiorca krajowy importowanego towaru. W każdym przypadku wyższa cena krajowa obciąża konsumenta krajowego. Skutki wzrostu ceny krajowej towaru importowanego mogą być rżne zależnie od elastyczności (cenowej, dochodowej) popytu na ten towar oraz od możliwości zastąpienia wyrobu importowanego – produkowanym w kraju (elastyczności krajowej podaży towarw substytucyjnych wobec importu).

Opłaty wyrwnawcze – ich zastosowanie

Opłatą wyrwnawczą nazywamy – rżnicę między niższą ceną towaru importowanego, a wyższą ustaloną i gwarantowaną przez Państwo, ceną wewnętrzną towaru produkowanego w kraju.

Podstawowym celem tych opłat jest podniesienie ceny towaru importowanego do poziomu ceny towaru krajowego w celu zrwnania ich konkurencyjności.

Opłaty te cechują się przede wszystkim zmiennością będąca pochodną wahań cen na rynku międzynarodowym towarw importowanych. W przypadku gdy ceny te ulegają obniżeniu, opłaty wyrwnawcze rosną, w przeciwnym przypadku maleją.

Opłaty wyrwnawcze stosowane są łącznie z cłem (gdy cena towaru importowanego jest niższa od ceny wewnętrznej) lub zamiast cła. Opłaty te charakteryzują się przede wszystkim wysoką skutecznością w eliminowaniu konkurencji towarw zagranicznych.

Obniżka ceny towaru zwiększa wysokość opłaty.

W rezultacie opłaty wyrwnawcze prowadzą do szybkiego rozwoju krajowej produkcji towarw, w stosunku do ktrych są stosowane.

Podstawowym ich celem jest podniesienie ceny towaru importowanego do poziomu ceny towaru krajowego w celu zrwnania ich konkurencyjności. OW cechują się: zmiennością, będącą pochodną wahań cen na rynku międzynarodowym towarw importowanych. Gdy ceny te ulegną obniżeniu, OW rosną, w przeciwnym przypadku maleją, ponieważ ceny wewnętrzne jako punkt odniesienia są stałe.

OW są stosowane łącznie z cłem lub zamiast. Są nakładane, gdy: cena towaru import, łącznie z cłem jest nadal niższa od ceny wew. OW są skuteczne w eliminowaniu konkurencji towarw zagranicznych. Prowadzą do szybkiego rozwoju krajowej produkcji towarw.

Subwencjonowanie eksportu (bezpośrednie i pośrednie)

Zadaniem subsydiw (subwencji) eksportowych jest pomoc w zwiększeniu sprzedaży za granicą przez poprawę konkurencyjności towarw krajowych na rynku zagranicznym.

Państwo godzi się na subsydiowanie prywatnego eksportu (dopłacając rżnicy między wyższą ceną wyrobu krajowego a jego niższą ceną na światowym lub w innej formie) w celu np. pobudzania produkcji i eksportu technologicznie zaawansowanych gałęzi przemysłu, gdzie nakłady są bardzo wysokie, a efekt produkcyjny trudny z gry do przesądzenia (np. zachodnioeuropejski Airbus).

SUBSYDIA EKSPORTOWE – jest to świadczenie ze strony Państwa na rzecz przedsiębiorstw produkujących i sprzedających swoje towary za granicą. Wyrażają się one w formie rżnicy między wyższą ceną krajową towaru, a jego niższą ceną na rynku zagranicznym. W zakres tych subsydiw wchodzą m.in. premie, ulgi i ułatwienia udzielane przez Państwo eksporterom w celu obniżenia kosztw eksportu.

Subsydiowanie umożliwia eksporterom obniżenie cen na rynku zagranicznym bez zmniejszania ich zyskw.

Stosowanie subsydiw – powody:

wyeksportowania nadwyżek towarowych niemożliwych do sprzedaży na rynku wewnętrznym

wykorzystania możliwości produkcyjnych i wzrostu zatrudnienia

w celu przeciwdziałania deficytowi bilansu handlowego

stosowanie subsydiw posiada także skutki uboczne: subsydia nasilają inflację w kraju eksportującym, ograniczają zainteresowanie producentw i eksporterw obniżką kosztw produkcji, postępem technicznym, podnoszeniem jakości produkcji, zmieniają proporcje podziału PKB między rżne grupy społeczne.

SUBSYDIA WPŁYWAJĄ NA CENY W SPOSB ODMINNY NIŻ CŁA. Subsydia prowadzą do potanienia na rynku międzynarodowym towaru eksportowanego przez ten kraj. Na subsydiach zyskują przede wszystkim producenci i eksporterzy, w ich efekcie zwiększa się produkcja krajowa i wzrasta eksport. Tracą konsumenci, gdyż zwiększa się cena krajowa towaru x. Do strat wywołanych stosowaniem S zaliczamy pogorszenie terms of trade. Powoduje to dokonana w wyniku subwencji obniżka ceny towaru x na rynku międzynar.

Subsydia dopty przynoszą krajowi 1 korzyści (wzrost eksp), dopki kraj 2 nie wprowadzi ceł lub opłat wyrwnawczych. Konsumenci z K2 będą tak długo korzystać z tańszego importu, jak długo pośrednicy nie wyrwnają ceny subwencjonowanego towaru na tym rynku z poziomem sprzed subwencji.

SUBWENCJE BEZPOŚREDNIE – polegają na wypłacaniu eksporterom określ. premii zależnie od wielkości zrealizowanego eksportu. Jest to forma najdłużej stosowana. Mogą one być udzielane w formie zwrotu eksporterowi rżnicy, między wyższą ceną wew a niższą ceną światową, a także w formie wypłat na sfinansowanie badań rynkw zagr, akwizycji, reklamy.

Cechą SB jest łatwa wykrywalność przez partnerw zagr, w konsekwencji czego Państwa import. mogą je bez trudu zneutralizować za pomocą ceł wyrwnawczych, opłat wyrwnawczych lub też innych narzędzi zagr. polit. ekonom.

SUBSYDIA POŚREDNIE – zostały stworzone po to, by utrudnić ich wykrycie i uchronić eksporterw przed neutralizującymi działaniami ze strony importerw. Są one stosowane w wielu formach, przy czym wraz z upływem czasu część z nich jest zaniechana, inne natomiast są wprowadzane do praktyki. Cecha SP jest przyjmowanie przez nie formy rżnego typu ulg i ułatwień, obniżających koszty produkcji i ułatwiających eksport.

SP można podzielić na 3 grupy: ułatwienia fiskalne, ulgi kredytowe, korzyści eksporterw związane z finansowaniem przez Państwo wydatkw o charakt. marketingowym.

Ułatwienia fiskalne – ulgi podatkowe udzielane przez Państwo przeds produkującym na eksport lub eksportującym. Mogą to być także: zwrot eksporterowi ceł.

Ulgi kredytowe – obniżki oproc kredytw udzielonych eksporterowi przez Państwo lub wydłużenie okresu ich karencji. Inna forma tej ulgi może być zapłacenie ze środkw państwowych części oproc. kredytu. Państwo może udzielić eksporterowi gwarancji, gdy dostarcza on swoje wyroby odbiorcy zagranicznemu na kredyt.

Wydatki marketingowe – organizowanie i finansowanie przez rząd ośrodkw handlowych, zajmujących się zbieraniem i rozpowszechnianiem inf dot możliwości zbytu za granicą towarw eksportowanych przez dany kraj.

Niekiedy stosowane są rozwiązania dodatkowe i są stosowane w sytuacjach specyficznych (np.: zamrożenie przez Państwo poziomu cen wew, ograniczenia dewizowe).

Pozataryfowe narzędzia polityki handlowej w wymianie zagranicznej

Są to inne niż cła i narzędzia parataryfowe bariery w handlu międzynarodowym, ktrych funkcja jest bezpośrednie ograniczenie obrotw towarowych z zagranicą, a zwłaszcza ich wolumenu. Są stosowane selektywnie i mają charakter dyskryminacyjny.

Tymi narzędziami są:

1. ograniczenia ilościowe

2. licencje importowe

3. dobrowolne ograniczenia eksportu

4. porozumienia o dobrowolnym ograniczeniu eksportu

5. ograniczenia dewizowe

6. zakupy rządowe

Funkcję ochrony produkcji krajowej przejęły rżnorodne przeszkody pozataryfowe i parataryfowe.

Środki pozataryfowe charakteryzują się większą niż cła swobodą użycia. Znaczna ich część (np. podatki, depozyty importowe) nie jest, formalnie biorąc, przedmiotem negocjacji międzynarod.

Instrumenty polityki handlowej najoglniej można podzielić na: środki parataryfowe i środki pozataryfowe.

Liczba tych środkw jest bardzo duża, ponieważ zainteresowane kraje wprowadzają coraz to nowe bariery bardziej skuteczne od dotychczasowych i mniej przejrzyste.

Transfer technologii

to proces przystosowywania wynikw badań naukowych, patentw lub oryginalnych pomysłw do ich praktycznego zastosowania w produkcji. Proces ten składa się z kilku faz: prac badawczych i inżynierskich, polegających na wykonaniu modeli i prototypw lub sprawdzaniu przebiegu proponowanego procesu technologicznego, określenia cech użytkowych i ekonomicznych proponowanych nowych wyrobw lub nowych procesw technologicznych i badań jakościowych, analizy rynku, wyboru najwłaściwszego producenta, ustalenia zasad finansowo--prawnych dla producenta i uczelni, uruchomienia produkcji.

efekt kreacji handlu –

może pojawić się w trzech przypadkach: gdy kraje udzielaja sobie preferencji celnych, tworzą strefę wolnego handlu lub tworzą unie clną - wyraża się we wzroście wolumenu wzajemnych obrotw handlowych. Pewne towary , ktre uprzednio w warunkach prowadzenia przez poszczeglne kraje autonomicznej polityki celnej nie mogły być importowane, gdyż ich ceny importowe po doliczeniu ceł były wyższe od cen krajowych, stają się przedmiotem handlu bądź unii celnej. Bez obciążeń celnych są one tańsze od produkowanych w kraju. W efekcie tworzy się nowy strumień , tym silniejszy, im poziom zniesionych stawek był wyższy, a rżnice w kosztach produkcji większe.

efekt przesunięcia handlu

- wyraża się w zwiększeniu udziału krajw należących do unii celnej w handlu krajw-członkw unii oraz w zmniejszeniu udziału krajw trzecich, w wyniku przesunięcia źrdeł zakupu określonych towarw z krajw nawet o niższych kosztach produkcji, lecz pozostających na zewnątrz unii, do krajw wchodzących w skład unii celnej.

Głwne cele zagranicznej polityki ekonomicznej.

Zagraniczna czy międzynarodowa polityka ekonomiczna – określa metody i środki osiągania przez państwo postawionych sobie celw gospodarczych oraz osiągania celw rżnych krajw na drodze wspłpracy gospodarczej z zagranicą, głwnie przez zawieranie międzynarodowych porozumień gospodarczych, jak też tworzenie wsplnych, międzynarodowych instytucji i organizacji gospodarczych.

ZAGRANICZNA POLITYKA EKONOMICZNA – świadome oddziaływanie państwa na stosunki gospodarcze z zagranicą. Przedmiotem oddziaływania jest przepływ czynnikw produkcji, towarowy i usługowy obrt np.: praca, kapitał, technologia, zasoby naturalne.

Cele:

1. Jakościowe – poprawa terms of trade, wzrost wydajności pracy poprzez wydłużenie produkcji związanej z rozwojem eksportu, podniesienie poziomu technicznego produkcji w wyniku importu nowoczesnych technologii, zmiany strukturalne

w gospodarce

2. Ilościowe – osiągnięcie przez dany kraj pożądanych rozmiarw handlu zagranicznego lub pożądanego salda bilansu handl, zagwarantowanie dostaw i energii na potrzeby kraju, osiągnięcie określonej wielkości bezpośrednich inwestycji zagranicznych

w kraju bądź własnych za granicą.

3. Rżny horyzont czasowy – okres krtki (wyraźne poprawienie sytuacji, np.: zwiększenie eksportu, poprawa salda bilansu handlowego (ograniczanie importu), mogą być często zmieniane), średni (zadania skomplikowane, zwiększenie serii produkcji, podniesienie poziomu technicznego), długi (zmiana struktury w gospodarce, najlepiej stałe cele)

Cele polityki – stosowane i realizowane są przy pomocy narzędzi polityki ekonomicznej

Głwne narzędzia zagranicznej polityki ekonomicznej

Narzędziami ZPE nazywamy elementy mechanizmu ekonomicznego funkcjonującego

w danym kraju, wykorzystywane przez państwo do oddziaływania na podmioty gospodarcze pod kątem osiągnięcia celw tej polityki.

Narzędzia ZPE:

takie, ktre służą Państwu do oddziaływania na wszystkie podmioty gospodarki

w kraju i dotyczą całej gospodarki kraju i dla polityki zagranicznej np.: kurs walutowy, stopa %

służą bezpośrednio w stosunkach gospodarki z zagranicą (dotyczą całej gospodarki narodowej) np.: cła ograniczenia parataryfowe i pozataryfowe, budżet Państwa, podatki i cała polityka fiskalna

Bilans płatniczy

Jest to statyczny obraz wszystkich strumieni obrotw danego kraju z zagranicą w określonym czasie (roku). Bilans płatniczy dzielimy na bilans bieżący (current acconnt balance), w skład ktrego wchodzi bilans handlowy i na bilans kapitałowy. Bilans bieżący dzieli się na bilans handlowy i na rachunek tzw. niewidoczny Bilans handlowy (trade balance) - dotyczy strumieni wymiany towarowej (eksportu i importu).

Największy wpływ wywierają zazwyczaj zmiany w poziomie CA lub bilansu handlowego

Gdy eksport jest większy od importu to bilans handlowy jest dodatni. Wtedy eksporterzy otrzymują waluty obce za wyeksportowane towary i sprzedają je w kraju za złote, przy czym sprzedaje się ich więcej niż potrzeba na import. Taka sytuacja prowadzi do wzmocnienia waluty krajowej i osłabienia waluty obcej.

Gdy sytuacja jest odwrotna i import jest większy od eksportu to bilans handlowy jest ujemny. Wwczas więcej kupuje się waluty obcej za złote na importowane towary niż sprzedaje waluty obce pochodzące z eksportu za złote. Taka sytuacja prowadzi do umocnienia waluty obcej i osłabienia waluty krajowej.





MIĘDZYNARODOWY PODZIAŁ PRACY



Jest zjawiskiem historycznym i stanowi szczeglną formę społecznego podziału pracy. Zaistniał dopiero wtedy, gdy społeczny podział pracy w poszczeglnych krajach osiągnął taki poziom przy ktrym asortymentowy i ilościowy wzrost produkcji przekroczył chłonność rynkw krajowych.



Pojawienie się nadwyżek prod. w jednych krajach i możliwość ich zbytu w innych stworzyło potrzebę wymiany handlowej, a pźniejszym okresie powstania trwałych powiązań gospodarczych między krajami.



Czynniki kształtujące międzynarodowy podział pracy:

a. czynniki strukturalne : rżnice w zasobach bogactw naturalnych, rżnice w zasobach i wydajności pracy, rżnice w zasobach kapitału

b. czynniki techniczne : wspłpraca naukowo – techniczna, specjalizacja i kooperacja w badaniach naukowo – technicznych

c. czynniki instytucjonalne : ustrj polityczny, polityka gospodarcza, umowy międzynarodowe

d. czynniki koniunkturalne



KOMPLEMENTARNOŚĆ I KONKURENCYJNOŚĆ STRUKTUR GOSPODARCZYCH



KOMPLEMENTARNOŚĆ



Pojęcie:

Komplementarność to wzajemne dopasowanie się struktur gospodarczych w dwch lub większej ilości krajw. Jest to stan ( czyli stopień dopasowania w danym momencie, a więc zjawisko statyczne) lub proces ( zmiany zakresu komplementarności, zjawisko dynamiczne)

Rodzaje komplementarności:

- komplementarność międzygałęziowa – wynika z rżnic w zasobach czynnikw produkcji. Część krajw posiada rozwinięty przemysł, ale nie ma surowcw, ktre posiadają inne kraje ( przykład : Japonia – inne kraje azjatyckie, kraje Europy Zachodniej – Rosja)

- komplementarność wewnątrzgałęziowa – wynika z rżnic w wydajności czynnikw produkcji.



Postęp techniczny powoduje uniezależnienie się producentw wyrobw przemysłowych od źrdeł surowcw, zmniejsza się materiałochłonność produkcji ( przykład Japonia, USA)

Komplementarność międzygałęziowa zostaje zastąpiona wewnątrzgałęziową ( wzajemne uzupełnianie się producentw części, zespołw i podzespołw – przykład przemysł lotniczy, samochodowy).



Sposoby zwiększania komplementarności struktur gospodarczych:



1. Międzynarodowa specjalizacja produkcji – ograniczenie asortymentu wyrobw ( specjalizacja przedmiotowa) lub ilości procesw technologicznych ( specjalizacja technologiczna) celem zwiększenia efektywności posiadanych czynnikw produkcji. Specjalizacja przedmiotowa dzieli się na międzygałęziową

( specjalizacja w produkcji surowcw, specjalizacja w ich

przetwarzaniu) oraz wewnątrzgałęziową. Wewnątrzgałęziowa może

być:

- pozioma – koncentracja produkcji określonych krajw na odmiennych wyrobach tej samej gałęzi

- pionowa – koncentracja na produkcji części i podzespołw tego samego wyrobu



2. Międzynarodowa kooperacja produkcji – produkcja podzespołw i części wyrobw gotowych przez określonego producenta dla znanego wcześniej odbiorcy; partnerzy zagraniczni zawierają porozumienie gwarantujące zbyt towarw będących przedmiotem kooperacji.



3. Produkcja na wielką skalę – wynika z optimum technicznego lub ekonomicznego ( przykład – wytop stali w piecach o określonej pojemności i w sposb ciągły)



4. Produkcja wielkoseryjna – celem jest osiągnięcie najniższych jednostkowych kosztw produkcji ( rozłożenie kosztw stałych na dużą ilość wyrobw)



KONKURENCYJNOŚĆ STRUKTUR GOSPODARCZYCH



Pojęcie: konkurencyjność to zdolność danego podmiotu do przystosowania i rozwoju, do wykorzystania zagrożeń jako wyzwań, ktre stymulują rozwj.

- w odniesieniu do przedsiębiorstwa – zdolność projektowania, produkowania i sprzedaży wyrobw lepszych niż konkurencja

- w odniesieniu do sektora gospodarki – możliwa stopa zwrotu ze zrealizowanych inwestycji

- w odniesieniu do kraju – warunki, ktre sprzyjają lub utrudniają rozwj gospodarki.



Miarą konkurencyjności jest poziom wydajności pracy i jego dynamika.



Czynniki konkurencyjności:



1. wewnętrzna siła gospodarki – stopień aktywności gospodarczej, atrakcyjność określonych sektorw dla potencjalnego przedsiębiorcy

2. internacjonalizacja gospodarki – stopień otwarcia na handel międzynarodowy i inwestycje bezpośrednie

3. działania rządu - działania sprzyjające rozwojowi konkurencyjności , nie ingerujące w prawa rynku

4. wsparcie sektora finansowego – wspieranie inwestycji przez sektor bankowy,

5. infrastruktura – rozwj transportu, telekomunikacji, energii dla potrzeb biznesu

6. rozwj nauki, nakłady na badania i rozwj – innowacyjność gospodarki, ochrona własności intelektualnej, tempo komercjalizacji nowych technologii

7. zasoby ludzkie – nakłady na naukę, kwalifikacje siły roboczej, struktura wiekowa, motywacje

8. sposb zarządzania – efektywność zarządzania, ukierunkowanie na klienta



Źrdła przewagi konkurencyjnej ( według Portera):



a. przywdztwo kosztowe – zdolność do zaoferowania produktu po cenie niższej niż konkurencja



b. zrżnicowanie – zdolność zaoferowania wyrobu o wyjątkowych dla klienta właściwościach

















KORZYŚCI Z HANDLU MIĘDZYNARODOWEGO.

TEORIE HANDLU ZAGRANICZNEGO



TEORIE PRZEDKLASYCZNE:

- Koncepcja psychozy lęku przed brakiem towarw – starożytny Egipt, Fenicja, Rzym, Grecja. Uzasadniała dążenie do uzyskania jak największej ilości dbr ( przez podbj innych narodw, rabunek)

- Dogmat słusznej ceny – okres feudalizmu; handel jest korzystny jeśli dokonywany jest po słusznej cenie tj. cenie ktra pokrywa koszty produkcji i zapewnia sprawiedliwy zysk ( św. Tomasz z Akwinu) , pźniej uważano, że po cenie, ktra kształtuje się na rynku

- Doktryna merkantylizmu – powstała wraz z rozwojem kapitalizmu. Bogactwo kraju zależy od korzystnego bilansu wymiany z zagranicą – bilansu handlowego. Kraj powinien zwiększać zasoby kruszcw szlachetnych i/lub zagranicznych pieniędzy poprzez stosowanie odpowiedniej polityki ekonomicznej ( wspieranie eksportu poprzez subsydia, ograniczanie importu poprzez cła i kontyngenty ilościowe)



TEORIE KLASYCZNE:

- Teoria kosztw absolutnych – opracowana przez Adama Smitha

( 1776 – traktat Badania nad naturą i przyczynami bogactwa

narodw). Podważył tezę, że korzyści z wymiany zagranicznej zależą

od kształtowania się bilansu handlowego. Jeśli dwa kraje dobrowolnie

prowadzą handel, to musi być korzystny dla każdego z nich.

Podstawą rozwoju specjalizacji i korzyści z handlu są bezwzględne

rżnice kosztw wytwarzania mierzone nakładami pracy. Jeśli

kraj A jest bardziej efektywny w produkcji towaru X, a kraj B w

produkcji towaru Y to oba kraje osiągną korzyści kiedy kraj A

wyeksportuje do kraju B całość lub część towaru x , w zamian na

import towaru Y z kraju B. Taka wymiana prowadzi do lepszego

wykorzystania pracy ludzkiej i wzrostu produkcji do podziału.

Wady tej teorii – nie uwzględniała korzyści z handlu w sytuacji kiedy

dany kraj produkował wszystkie ( lub większość ) wyrobw

bezwzględnie drożej niż partnerzy zagraniczni i nie miał możliwości

pokrywania deficytu handlowego sprzedażą złota lub transferem

waluty wymienialnej.

- Teoria kosztw względnych ( komparatywnych) –opracowana przez D. Ricardo w XIX w. ( 1817 r – Zasady ekonomii politycznej i opodatkowania).U podstaw zasada wolnego handlu, wolnej konkurencji. Udowodnił, że korzyści z wymiany handlowej istnieja rwnież wtedy, gdy jeden z krajw wytwarza wszystkie towary drożej niż drugi kraj. Przesłanka jest występowanie względnych rżnic w kosztach wytwarzania mierzonych nakładami pracy. Jeśli kraj A ma absolutna przewagę nad krajem B w produkcji towaru X i Y to powinien specjalizować się w produkcji i eksporcie tego towaru, ktry może wyprodukować stosunkowo taniej niż kraj B, a więc w przypadku ktrego jego przewaga mierzona kosztami jest stosunkowo większa. Biorąc pod uwagę rżnice w wydajności pracy zawsze korzystna jest specjalizacja kraju A w tej dziedzinie, w ktrej ma względną przewagę w wydajności pracy nad krajem B.



- Teoria obfitości zasobw ( szkoła neoklasyczna) - opracowana przez B. Ohlina i E. Heckschera. O kierunkach specjalizacji decydują rżnice w wielkościach zasobw czynnikw wytwrczych: pracy i kapitału. Każdy kraj powinien eksportować te towary, ktrych produkcja wymaga zastosowania bardziej obfitego ( a więc tańszego) czynnika produkcji, a importować te towary, w ktrych produkcji stosowany jest mniej obfity ( a więc droższy czynnik). Kraj względnie lepiej wyposażony w kapitał powinien produkować i eksportować towary kapitałochłonne, a kraj obficiej wyposażony w pracę – towary bardziej pracochłonne.



- Teoria Leontieffa – USA jest krajem relatywnie bogatym w kapitał, a słabiej wyposażonym w czynnik pracy, a zatem eksport powinien obejmować towary kapitałochłonne, a import – towary pracochłonne. Ananliza struktury handlu USA przyniosła inne wyniki; tzw. paradoks Leontieffa, ktry można wyjaśnić pod warunkiem prawidłowego zdefiniowania czynnika wytwrczego ( fizyczne rozmiary + wydajność)



WSPŁCZESNE TEORIE ROZWOJU HANDLU ZAGRANICZNEGO:



TEORIE NEOCZYNNIKOWE – uwzględniają większą liczbę czynnikw produkcji niż kapitał i praca; jest uoglnieniem teorii obfitości zasobw ( specjalizacja w produkcji i eksporcie towarw wymagających zastosowania relatywnie obfitych czynnikw produkcji, import towarw wymagających czynnikw mało obfitych):

- Teoria trjczynnikowa – uwzględnia rżnice w zasobach naturalnych, zasobach pracy i kapitału

- Teoria wieloczynnikowa – rżnice w wyposażeniu w pracę prostą, kapitał ludzki ( pracę złożoną) , kapitał rzeczowy i zasoby naturalne

ae1a





TEORIE NEOTECHNICZNE uwzględniają zmiany spowodowane postępem technicznym:

- Teoria luki technologicznej – korzyści w handlu dzięki międzynarodowym rżnicom w poziomie wiedzy technicznej i w tempie postępu technicznego ( można importować nowoczesne towary, kupować licencje)



- Teoria cyklu życia produktu – handel międzynarodowy stanowi pochodną przechodzenia danego produktu – innowacji kolejno przez 4 fazy:

a. I faza - wprowadzenie produktu na rynek – korzyści czerpie kraj – innowator ( producenci monopoliści) wprowadzający nowy produkt i wyprzedza technologicznie konkurencję

b. II faza - dojrzałość rynkowa – produkcja na wielką skalę, ekspansja innowatora, chociaż może pojawić się konkurencja

c. III faza – stagnacja – innowator traci przewagę technologiczną, zaostrza się konkurencja ze strony imitatorw, innowator przesuwa środki na uruchomienie nowej produkcji

d. IV faza – schyłek – schodzenie produktu z rynku





- Teoria korzyści skali – korzyści skali produkcji i zbytu występują wtedy, gdy rozmiary produkcji i zbytu rosną szybciej niż nakłady czynnikw produkcji. Korzyści statyczne - krtkookresowe i dynamiczne – w długim czasie



TEORIE POPYTOWO-PODAŻOWE: handel międzynarodowy powoduje lepsze zaspokojenie potrzeb konsumentw i inwestorw, zwłaszcza handel międzygałęziowy ( jednoczesny eksport i import wyrobw i podzespołw tych samych gałęzi i branż); ponadto kotzyści skali, lepsze wykorzystanie zasobw.

- Teoria wzajemnego popytu – według J. St. Milla wzajemne stosunki handlowe między dwoma krajami określane są przez koszty komparatywne w zależności od stosunku wzajemnego popytu. Kraj o wysokim popycie na importowane towary ( mniej rozwinięte, o małej ofercie eksportowej) odnosi z handlu mniejsze korzyści niż jego partner, kraj wysoko rozwinięty dysponujący wieloma nowoczesnymi produktami, kraj o mniejszym popycie na import.

- Teoria podobieństwa preferencji – obroty handlowe między dwoma krajami są tym większe im bardziej zbliżona jest struktura popytu w tych krajach i im mniejsze są rżnice w dochodzie na 1 mieszkańca.

- Teoria zrżnicowania produktu – intensywność wymiany zależy od rosnącej dywersyfikacji produktw.









HANDEL ZAGRANICZNY A DOCHD NARODOWY



Dochd z handlu zagranicznego jest częścią dochodu narodowego. Może być określony w formie brutto lub netto. Produkt narodowy brutto ( z amortyzacją ) lub produkt narodowy netto ( bez amortyzacji).

PNB to wartość wszystkich towarw i usług wytworzonych i sprzedanych na rynku w danym czasie. Jest obliczany jako suma nakładw poniesionych na produkcję finalną. Przeznaczenie : dzieli się na konsumpcję – zaspokajanie potrzeb bieżących, inwestycje – na wytworzenie przyszłej produkcji i zakupy rządowe – zbrojenie, badania naukowe, infrastruktura w gospodarce zamkniętej oraz saldo hz w gospodarce otwartej.

Produkt narodowy netto to dochd narodowy ( DN).

Dwa sposoby zwiększania DN poprzez handel:

1. przez szybszy wzrost importu niż eksportu

2. przez poprawę efektywności gospodarowania ( wydajności)



Ad 1. – saldo ujemne , zwiększa się podaż dostępnych i usług; finansowane z kredytw, ktre trzeba spłacić z odsetkami; bieżące saldo ujemne będzie wymagało dodatniego w następnych latach. Ujemne saldo daje możliwość zwiększania konsumpcji ( ryzykowne) i inwestycji. Jeśli inwestycje proeksportowe i efektywne – rozwj eksp. i spłata długw.



Ad.2 – pożądane; prowadzi do zwiększenia inwestycji i konsumpcji bez zaciągania kredytw. Sposoby:

- utrzymanie korzystnej relacji cen dewizowych towarw eksp. i imp.

- Podnoszenie krajowej wydajności pracy

- Modernizacja produkcji dzięki importowi

- Wydłużenie serii, obniżka kosztw jednostkowych

- Pozytywny wpływ konkurencji zagr. Towarw



W modelach – saldo HZ = 0, wpływ HZ na efektywność ( model statyczny). W takim przypadku dochd z HZ może być określony:

A. przez formułę wolumenową – suma jednostek fizycznych towarw i usług sprowadzona do porwnywalności. Wolumen eksp. towarw zależy przy danej wydajności od wzrostu zatrudnienia. Przy danym zatrudnieniu wzrost wydajności prowadzi do wzrostu wolumenu eksportu.Import – im wolumen towarw imp. Jest większy niż byłby możliwy do wytworzenia w warunkach produkcji antyimportowej tym dochd z importu wyższy ( import dotyczy towarw ktre najtrudniej produkowac w kraju ) i odwrotnie

B. przez formułę wartościową -









WPŁYW HANDLU NA DOCHD NARODOWY W UJĘCIU ILOŚCIOWYM ( WOLUMENOWYM)



1. W GOSPODARCE ZAMKNIĘTEJ:

Q Q

YW = Z x W w gdzie:Y w - wolumen dochodu wytworzonego

Z - zatrudnienie

Q Ww - wydajność pracy krajowej

?YW = ?Z x W



Q

?YW = ?W x Z

Wzrost dochodu narodowego zależy od zwiększenia zatrudnienia lub wzrostu wydajności krajowej ( pracy, kapitału)



2. W GOSPODARCE OTWARTEJ ; gdzie: Im

Q Q Ex Im Q - wolumen importu

Yp = Yw - Q + Q Ex

JEŚLI: Q -wolumen eksportu

Q Ex Im Q

Yw Q Q Yp- wolumen dochodu do podziału

Wp = ----- przy ----- = ------ Zex- zatrudnienie – prod. eksportowa

Z ZEx Zim Zim- zatrudnienie-prod. antyimportowa

Wp – przeciętna wydajność pracy w zakresie dochodu do podziału

to wydajność pracy w zakresie dochodu do podziału nie ulega zmianie i

jest taka jak w zakresie dochodu wytworzonego.

Q Ex Im

Yw Q Q

Wp ----- przy ----- > ------

Z ZEx ZIm

to przeciętna wydajność pracy w zakresie dochodu do podziału wzrasta w stosunku do wydajności dla dochodu wytworzonego. Pozytywny wpływ handlu międzynarodowego na dochd narodowy.





WPŁYW HANDLU MIĘDZYNARODOWEGO NA DOCHD NARODOWY W UJĘCIU WARTOŚCIOWYM



N - kurs waluty

Ex

D - ceny dewizowe towarw eksportowanych na rynkach zagr.

Im

D - ceny dewizowe towarw importowanych płacone zagr.

Ex

K - ceny krajowe towarw eksportowanych

Im

K - ceny krajowe towarw importowanych ( zastępujących import)



W eksporcie dochd z handlu to rżnica między wartością dewizową towarw eksp. przez dany kraj przeliczoną po kursie walutowym na wartość krajową a wartością krajową produkcji eksportowej:

Ex Ex Ex Ex

N( D x Q ) - K x Q > 0 lub 0 lub K x Q



Eksport przynosi dochd jeśli wartość dewizowa eksportowanych towarw przeliczona za pomocą kursu walutowego na wartość krajową jest większa od wartości krajowej produkcji przeznaczonej na eksport.



Warunek opłacalności importu:



Im Im Im Im

K x Q > N(D x Q )



Import jest opłacalny jeśli wartość krajowa produkcji towarw zastępujących import jest większa od wartości dewizowej importowanych towarw przeliczonej za pomocą kursu na wartość krajową.





CENOWE TERMS OF TRADE A DOCHD NARODOWY



Cenowe terms of trade to relacja zmiany cen dewizowych w eksporcie do zmiany cen dewizowych w imporcie.

Ex Im

D1 D1 gdzie: 0 - okres podstawowy

Tc = ====== : ====== 1 - okres badany

Ex Im

D0 D0





Tc > 1 - pozytywny wpływ zmiany cen w handlu na dochd narodowy



W ujęciu rozwiniętym Tc określa się przy stałej i zmiennej strukturze rzeczowej handlu zagranicznego.



Handel zagraniczny a struktura wytworzonego dochodu narodowego



Handel międzynarodowy jest narzędziem dopasowania struktury dochody narodowego wytworzonego do struktury potrzeb konsumpcyjnych i produkcyjnych danego kraju ( w krajach małych i średnich struktura produkcji ograniczona jest posiadanymi zasobami), potrzeby zaś upodobniają się w skali globalnej. Handel pozwala pokonać barierę strukturalną. Import zwiększa asortyment towarw na rynku, eksport zwiększa wielkość produkowanych wyrobw i korzyści za specjalizacji,



Handel zagraniczny a redystrybucja dochodu narodowego



Handel umożliwia zmianę proporcji podziału wytworzonego dochodu narodowego na konsumpcję i akumulację.

Gospodarka zamknięta

Yw = I + K + R gdzie: Yw - dochd wytworzony

I = Yw – K – R I – inwestycje

Jeżeli : K - konsumpcja

Yw – K – R = O R – wydatki rządowe

To: O - oszczędności

I = O









Gospodarka otwarta

Yw – I + K + R + Ex – Im

Zatem:

I = Yw – K – R + Im – Ex

Jeśli:

Yw – K – R = O

To:

I = O + Im – Ex

Czyli:

I + Ex = O + Im

Eksport jest traktowany jak inwestycje zagraniczne – im większa nadwyżka eksportu nad importem tym mniejsze mogą być inwestycje krajowe.

Import jest traktowany jak oszczędności zagraniczne. Im większa nadwyżka importu nad eksportem tym mniejsze oszczędności krajowe. Ujemne saldo towarw i usług oznacza uzupełnienie akumulacji krajowej.

Ponadto handel ma wpływ na globalny popyt: eksport zwiększa popyt na towary krajowe o popyt zagraniczny, import – zmniejsza.

Nadwyżka eksportu nad importem zwiększa dochd narodowy. Nadwyżka importu – zmniejsza ( nie ma wzrostu inwestycji, dodatkowego zatrudnienia i popytu).



Inwestycje a dochd z handlu



Gospodarka zamknięta

Wzrost dochodu narodowego ( ?Y) zależy średniej efektywności inwestycji (?Y/ I ) i rozmiarw inwestycji (I):

?Y

?Y = -------- x I

I

Stopa wzrostu dochodu narodowego zależy od średniej efektywności inwestycji (?Y/ I ) i stopy inwestycji(I/Y – udział inwestycji w dochodzie):



?Y ?Y I I O

----- = -------- x ------ jeśli ----- = ------- ( stopa inwestycji =

Y I Y Y Y stopa oszczędności)

To:



?Y ?Y O

----- = -------- x ------

Y I Y

Gospodarka otwarta



I O Im Ex

-- = ---- + ----- - -----

Y Y Y Y

( stopa inwestycji = stopa oszczędności + stopa importu – stopa eksportu)



Stopa wzrostu dochodu narodowego:



?Y ?Y O Im Ex

---- = ------ [ ----- + ----- - ------ ]

Y I Y Y Y



Jeśli stopa importu > stopa eksportu , to stopa inwestycji jest większa niż rozmiary akumulacji wewnętrznej.



Jeśli stopa eksportu > stopa importu, to stopa inwestycji jest mniejsza niż rozmiary akumulacji wewnętrznej ( stopa akumulacji musi jeszcze pokryć stopę nadwyżki eksportowej).



Od strony podaży handel wpływa na wzrost dochodu narodowego przez:

a. zmianę stopy inwestycji

b. zmianę średniej efektywności inwestycji

Jeśli rozwiązanie a. jest niemożliwe pozostaje rozwiązanie b.



MNOŻNIK INWESTYCYJNY i EKSPORTOWY

W gospodarce rynkowej na skutek impulsw wzrostu gosp. ( przyrost inwestycji, eksportu, wydatkw budżetowych) może być uruchomiony mechanizm mnożnikowy. Spowoduje on wzrost dochodu narodowego w skali większej niż wynikałoby to z tych impulsw.

Mechanizm działania: wzrost inwestycji ( impuls) powoduje zwiększenie popytu na dobra kapitałowe ( materiały, maszyny). Rośnie zatrudnienie i dochody zatrudnionych przy produkcji dbr kapitałowych. Część dochodw jest oszczędzana, część przeznaczona na konsumpcję. Wydatki na konsumpcję bieżącą zwiększają popyt na towary dotychczas nie sprzedane i pobudzają produkcję nowych towarw. Zwiększają się dochody zatrudnionych przy produkcji tych towarw, zwiększają się wydatki konsumpcyjne ; trwa to do czasu wyczerpania się impulsu.

Warunkiem działania mnożnika jest zwiększenie popytu konsumpcyjnego.

Działanie mnożnika zależy od wielkości impulsu ( np. inwestycji) i proporcji podziału dochodw na oszczędności i konsumpcję. Im większy udział konsumpcji ( towarw krajowych, nie importowanych) tym większy efekt mnożnika i wzrost dochodu narodowego.

Podobnie działa mnożnik eksportowy. Impulsem jest wzrost eksportu, zwiększenie wydatkw konsumpcyjnych zatrudnionych przy produkcji eksportowej oraz produkcji dbr kons.

Wartości mnożnika (k)

K = 1 - przyrost dochodu narodowego = przyrostowi eksportu

K > 1 - przyrost dochodu narodowego > przyrost eksportu

K




Przykadowe prace

Fotosynteza

Fotosynteza Barwniki asymilacyjne, substancje barwne niezbędne w fotosyntezie, absorbujące światło o określonej długości fali i nadające barwę roślinom. Należą tu np. zielone chlorofile, karotenoidy i fikobyliny o barwach od żłtej do czerwonej. Barwniki as...

Raskolnikow na rozdrożu - jaką drogę powinien wybrać czlowiek. Napisz pracę na podstawie powieści F. Dostojewskiego "Zbrodnia i kara"

Raskolnikow na rozdrożu - jaką drogę powinien wybrać czlowiek. Napisz pracę na podstawie powieści F. Dostojewskiego "Zbrodnia i kara" "Raskolnikow na rozdrożu - jaką drogę powinien wybrać czlowiek. Napisz pracę na podstawie powieści F. Dostojewskiego "Zbrodnia i kara"."...

Pojęcia makro i mikro ekonomiczne

Pojęcia makro i mikro ekonomiczne Ekonomia ? to nauka o gospodarowaniu, czyli produkcji, podziale i wymiarze dbr wytworzonych w społeczeństwie na określonym szczeblu jego historycznego rozwoju. Ekonomia normatywna ? dostarcza zaleceń rekomendacji, opartych na subiektywnych sądach wartościowych. M...

Streszczenie - Kamizelka

Streszczenie - Kamizelka W kamienicy czynszowej w Warszawie mieszkała rodzina, ktra wiodła skromne życie. Narrator posiada kamizelkę, stara i poplamioną, ktrą kupił od sąsiada za pl rubla. Sąsiad mieszkał kiedyś z żoną i służącą. W lipcu z...

Etylen - warto wiedzieć

Etylen - warto wiedzieć Etylen jest jedynym gazowym hormonem roślin. Jego wpływ na rośliny zauważono już w XIX wieku, na długo przed oficjalnym uznaniem go za hormon.. Dawniej- przed odkryciem elektryczności do oświetlania ulic i mieszkań stosowano mieszaninę rżnych g...

"Odprawa posłw greckich" Jana Kochanowskiego

"Odprawa posłw greckich" Jana Kochanowskiego Jan Kochanowski , świadomy swego talentu i kultury literackiej , marzył rwnież o stworzeniu epopei narodowej lub tragedii , gdyż wczesna poetyka wysuwała właśnie te dwa gatunki na czoło twrczości poetyckiej . Zabierał się...

Polska polityka bezpieczeństwa na tle rozwoju sytuacji spoleczno-militarnej w Europie

Polska polityka bezpieczeństwa na tle rozwoju sytuacji spoleczno-militarnej w Europie Bezpieczeństwo państwa, to stan umożliwiający normalny rozwj państwa - pomyślną realizację wszystkich jego celw - uzyskiwany zazwyczaj w wyniku zorganizowanej ochrony i obrony przed wszelkim...

Wybr szkoły

Wybr szkoły M: Ich will mit dre Schule aufhoren Mk: warum M: Die schule is langweilig Mk: Vielleicht hast du rect ,aber du sollst dem schulabschluss machen M: Ich moche shon arbeiten und Geld verdinen. Ich bekomme zu wenig tashengeld Mk: das stimmt nicht .Du gibstzu vile geld aus M: Aber die Schule mac...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry