• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Zamach ma...

Nawigacja

Zamach majowy i jego skutki



Zamach majowy i jego skutki


Zamach (przewrót) majowy 12-12 V 1926 r. zapoczątkował 9-letnie autorytarne rządy Józefa Piłsudskiego i jego obozu sanacji (do 1935 r.). Główną jego przyczyną była katastrofalna sytuacja gospodarcza (wzrastające bezrobocie, spadek produkcji przemysłowej, hiperinflacja opanowana dopiero za rządów A. Skrzyńskiego, strajki i utrudniająca eksport polityka celna Niemiec) i niezaradni politycy u władzy (walki polityczne, brak większości parlamentarnej, częste zmiany gabinetu - 13 rządów w ciągu 8 lat niepodległej Polski). Protesty wzbudzało fiasko polityki zagranicznej (układ w Locarno w 1925 roku), wielu przeciwników miała rządząca prawica kojarzona z faszyzmem, nacjonalizmem i zabójstwem prezydenta Narutowicza w 1922 r. Wpływ miał też spór Piłsudskiego z Sikorskim i Szeptyckim nt. sił zbrojnych oraz poprawa koniunktur, która mogła zwiększyć poparcie dla przyszłej władzy. Celem Piłsudskiego było zwiększenie interwencjonizmu państwowego.

W 1925 r. ministrem spraw wojskowych został piłsudczyk Lucjan Żeligowski, który miał potem bezpośredni wpływ na rozpoczęcie przewrotu, a w tymże roku kilkuset oficerów przybyło do Sulejówka prosząc Piłsudskiego o powrót do polityki i władzy. Na wieść o utworzeniu kolejnego rządu Wincentego Witosa w maju 1926 (powielenie rządu Chjeno-Piasta) zaprotestowała lewica (tzw. "kryzys rządowy"). 12 maja oddziały piłsudczyków (zrzeszające głównie legionistów, peowiaków i socjalistów) wkroczyły do Warszawy, po krwawych walkach (379 ofiar, strajk na kolei wywołany przez PPS) i nieudanej próbie zażegnania konfliktu przez Wojciechowskiego i Piłsudskiego na moście Poniatowskiego, prezydent i rząd ewakuowali się z Belwederu do Wilanowa, gdzie wkrótce podali się do dymisji. Pozostał parlament, dopasowując się do nowej sytuacji, wykorzystano marszałka Rataja do powołania rządu sanacyjnego z Kazimierzem Bartlem na czele, prezydentem został Ignacy Mościcki po oddaniu władzy przez Piłsudskiego. Przewrót majowy poparły PPS, Stronnictwo Chłopskie, PSL "Wyzwolenie", niektóre partie mniejszości nar., a także KPP. Przewrót majowy dokonał się w chwili powolnego odbijania się polskiej gospodarki od dna. Skutkiem jego nie było bynajmniej uzdrowienie naszego kraju, a tylko kolejne walki polityczne, ukryta dyktatura Piłsudskiego, powołanie GISZ-u, BBWR, powstanie Obozu Wielkiej Polski (po osłabieniu sanacji zacieśnienie stosunków z endecją - zjazd w Nieświeżu 1926 i Dzikowie 1927), spadek znaczenia sejmu, rządy "grupy pułkowników", nielegalne metody likwidacji opozycji (proces brzeski 1931-32), wojskowo-centralistyczny model rządzenia państwem. W 1935 r. uchwalono konstytucję kwietniową zgodną z ideologią sanacji (silna władza prezydenta przy ograniczeniu władzy parlamentu) i rozszerzającą dotychczasową nowelę sierpniową z 1926.





Przykładowe prace

Krótko o bitwie pod Grunwaldem.

Krótko o bitwie pod Grunwaldem. W dniu 15 lipca 1410 na polu pod Grunwaldem miała miejsce jedna z największych bitew między Krzyżakami pod dowództwem wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena a połączonymi siłami polskimi, litewsko-ruskimi i oddziałami czeskimi pod wodzą Władys...

Kobieta w reklamie a konflikt płci’

Kobieta w reklamie a konflikt płci’ Po roku 1989 nastąpiły w Polsce kompleksowe zmiany systemowe zarówno sferze polityki, jak i ekonomii. Przemiany w tych dziedzinach przyczyniły się do przeobrażeń w życiu społecznym, prowadząc m.in. do pojawienia si...

Konflikty XX i XXI wieku w Azji.

Konflikty XX i XXI wieku w Azji. Azja razem z Europą tworzą największy kontynent zwany Eurazją. Na nim powstały pierwsze cywilizacje i państwa - przykładowo Chiny, Indie czy Mezopotamia. Nie dziwne jest więc, że na tym kontynencie rozgrywały się i wciąż rozgrywa...

Pierwsza pomoc w przypadku porażenia prądem

Pierwsza pomoc w przypadku porażenia prądem 1. Co to jest prąd elektryczny? 2.Od czego zależyc rodzaj uszkodzeń? 3.Ciężkość porażeć zależy od ? 4.Pierwsza pomoc w porażeniu prądem niskonapięciowym. 5.Pierwsza pomoc w porażeniu prąd...

"Syzyfowe prace" Stefana Żeromskiego - co powinniśmy wiedzieć?

"Syzyfowe prace" Stefana Żeromskiego - co powinniśmy wiedzieć? Pisarz: Urodził się w 1864 roku, na Kielecczyźnie w zubożałej rodzinie szlacheckiej. Jego utwory ujawniają zaangażowanie pisarza w sprawy narodowe. Są to m.in. "Rozdziobią nas kruki, wrony", "Wierna rzeka" ...

Przemiany jakie dokonały się w społeczeństwie polskim od początku XIII do końca XV wieku

Przemiany jakie dokonały się w społeczeństwie polskim od początku XIII do końca XV wieku Polska za panowania ostatnich Piastów i pierwszych Jagiellonów była krajem, na terenie którego miały miejsce liczne przemiany społeczne, wywołane zarówno czynnikami wewnętrznymi jak i z...

Święty Maksymilian Kolbe

Święty Maksymilian Kolbe W dniu ósmego stycznia 1894 roku w Zduńskiej Woli urodził się Rajmund Kolbe, syn drobnych rzemieślników Juliusza i Marianny. Rodzina państwa Kolbe ok. 1897 roku przeprowadziła się do Łodzi, a potem do Pabianic. Gdy Rajmund miał 12 lat w kośc...

Współczesna literatura faktu, jej znaczenie i tematy.

Współczesna literatura faktu, jej znaczenie i tematy. Współczesna literatura faktu, jej tematy i znaczenie. Literatura faktu - tendencja zrodzona w literaturze XX wieku wynikająca z niechęci do fikcji, do psychologii i subiektywizmu i z przeciwstawiania im ścisłego opisu, konkretnych faktów, dokume...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry