• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Zamach ma...

Nawigacja

Zamach majowy i jego skutki



Zamach majowy i jego skutki


Zamach (przewrót) majowy 12-12 V 1926 r. zapoczątkował 9-letnie autorytarne rządy Józefa Piłsudskiego i jego obozu sanacji (do 1935 r.). Główną jego przyczyną była katastrofalna sytuacja gospodarcza (wzrastające bezrobocie, spadek produkcji przemysłowej, hiperinflacja opanowana dopiero za rządów A. Skrzyńskiego, strajki i utrudniająca eksport polityka celna Niemiec) i niezaradni politycy u władzy (walki polityczne, brak większości parlamentarnej, częste zmiany gabinetu - 13 rządów w ciągu 8 lat niepodległej Polski). Protesty wzbudzało fiasko polityki zagranicznej (układ w Locarno w 1925 roku), wielu przeciwników miała rządząca prawica kojarzona z faszyzmem, nacjonalizmem i zabójstwem prezydenta Narutowicza w 1922 r. Wpływ miał też spór Piłsudskiego z Sikorskim i Szeptyckim nt. sił zbrojnych oraz poprawa koniunktur, która mogła zwiększyć poparcie dla przyszłej władzy. Celem Piłsudskiego było zwiększenie interwencjonizmu państwowego.

W 1925 r. ministrem spraw wojskowych został piłsudczyk Lucjan Żeligowski, który miał potem bezpośredni wpływ na rozpoczęcie przewrotu, a w tymże roku kilkuset oficerów przybyło do Sulejówka prosząc Piłsudskiego o powrót do polityki i władzy. Na wieść o utworzeniu kolejnego rządu Wincentego Witosa w maju 1926 (powielenie rządu Chjeno-Piasta) zaprotestowała lewica (tzw. "kryzys rządowy"). 12 maja oddziały piłsudczyków (zrzeszające głównie legionistów, peowiaków i socjalistów) wkroczyły do Warszawy, po krwawych walkach (379 ofiar, strajk na kolei wywołany przez PPS) i nieudanej próbie zażegnania konfliktu przez Wojciechowskiego i Piłsudskiego na moście Poniatowskiego, prezydent i rząd ewakuowali się z Belwederu do Wilanowa, gdzie wkrótce podali się do dymisji. Pozostał parlament, dopasowując się do nowej sytuacji, wykorzystano marszałka Rataja do powołania rządu sanacyjnego z Kazimierzem Bartlem na czele, prezydentem został Ignacy Mościcki po oddaniu władzy przez Piłsudskiego. Przewrót majowy poparły PPS, Stronnictwo Chłopskie, PSL "Wyzwolenie", niektóre partie mniejszości nar., a także KPP. Przewrót majowy dokonał się w chwili powolnego odbijania się polskiej gospodarki od dna. Skutkiem jego nie było bynajmniej uzdrowienie naszego kraju, a tylko kolejne walki polityczne, ukryta dyktatura Piłsudskiego, powołanie GISZ-u, BBWR, powstanie Obozu Wielkiej Polski (po osłabieniu sanacji zacieśnienie stosunków z endecją - zjazd w Nieświeżu 1926 i Dzikowie 1927), spadek znaczenia sejmu, rządy "grupy pułkowników", nielegalne metody likwidacji opozycji (proces brzeski 1931-32), wojskowo-centralistyczny model rządzenia państwem. W 1935 r. uchwalono konstytucję kwietniową zgodną z ideologią sanacji (silna władza prezydenta przy ograniczeniu władzy parlamentu) i rozszerzającą dotychczasową nowelę sierpniową z 1926.





Przykładowe prace

Kateheza

Kateheza Katechizacji Kościół zawsze poświęcał dużo uwagi ze względu na jej szczególne znaczenie dla dobra wspólnoty. Przyczyn katechizacji należy szukać w słowach Jezusa skierowanych do apostołów, w których to powierzył misję głoszenia Słowa Bożego...

Rola Papieża w kościele

Rola Papieża w kościele Słowo papież określa biskupa Rzymu, który jest najwyższym zwierzchnikiem Kościoła Katolickiego. Każdy wybrany papież jako biskup jest następcą świętego Piotra. Podlega mu duchowieństwo całego świata religii katolickiej. ...

Określ w dowolnej formie (wskazany esej) swój stosunek do epoki romantyzmu uwzględniając bohaterów, idee i twórców.

Określ w dowolnej formie (wskazany esej) swój stosunek do epoki romantyzmu uwzględniając bohaterów, idee i twórców. Romantyzm w Polsce to czas wielkich zrywów i przemian narodowych. Czas powstania listopadowego, Wielkiej Emigracji i ostatniego wielkiego czynu niepodległościowego – powstania styczni...

Związek Renesansu polskiego z Antykiem.

Związek Renesansu polskiego z Antykiem. Zwiazek renesansu polskiego z antykiem. Terminem renesans obejmuje sie odnowienie, odrodzenie sie ludzkosci, podnoszenie sie jej na wyzsze poziomy intelektualne i rozwojowe. To odkreslenie odrebnosci tej epoki od sredniowiecza, a jednoczesnie wskazanie na nowy okres w dziejach lud...

ONZ - powstanie

ONZ - powstanie Organizacja Narodów Zjednoczonych Wojna ogarnęła wszystkie kontynenty. Sporód 78 istniejcych w tym czasie państw tylko 6 nie przystpiło do wojny. Wydatki wojenne pochłonęły 935 mld dolarów, straty materialne w samej Europie szacowanona 260 mld dolarów. mierć ponios...

Społeczeństwo obywatelskie

Społeczeństwo obywatelskie 1. Jak rozumiemy pojęcie społeczeństwa obywatelskiego? 2. Jakie czynniki są charakterystyczne dla procesu powstawania społeczeństwa obywatelskiego? 3. Na czym polega istota polskiego społeczeństwa obywatelskiego? Koncepcja społecze ...

Zasady dynamiki

Zasady dynamiki Układ inercjalny - układ odniesienia, względem którego każde ciało niepodlegające zewnętrznemu oddziaływaniu z czymkolwiek porusza się bez przyspieszenia I zasada dynamiki Jeśli na ciało nie działa żadna siła lub siły działają...

Moje rozważania na temat cierpienia w aspekcie literatury antycznej i Biblii.

Moje rozważania na temat cierpienia w aspekcie literatury antycznej i Biblii. Cierpienie jest częścią nas, naszego wewnętrznego świata. Odczuwamy psychiczny ból, każdy w inny sposób. Smutek jest przyczyną naszych poszczególnych zachowań, uczuć i emocji. Kieruje nami i włada ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry