• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Zamach ma...

Nawigacja

Zamach majowy i jego skutki



Zamach majowy i jego skutki


Zamach (przewrót) majowy 12-12 V 1926 r. zapoczątkował 9-letnie autorytarne rządy Józefa Piłsudskiego i jego obozu sanacji (do 1935 r.). Główną jego przyczyną była katastrofalna sytuacja gospodarcza (wzrastające bezrobocie, spadek produkcji przemysłowej, hiperinflacja opanowana dopiero za rządów A. Skrzyńskiego, strajki i utrudniająca eksport polityka celna Niemiec) i niezaradni politycy u władzy (walki polityczne, brak większości parlamentarnej, częste zmiany gabinetu - 13 rządów w ciągu 8 lat niepodległej Polski). Protesty wzbudzało fiasko polityki zagranicznej (układ w Locarno w 1925 roku), wielu przeciwników miała rządząca prawica kojarzona z faszyzmem, nacjonalizmem i zabójstwem prezydenta Narutowicza w 1922 r. Wpływ miał też spór Piłsudskiego z Sikorskim i Szeptyckim nt. sił zbrojnych oraz poprawa koniunktur, która mogła zwiększyć poparcie dla przyszłej władzy. Celem Piłsudskiego było zwiększenie interwencjonizmu państwowego.

W 1925 r. ministrem spraw wojskowych został piłsudczyk Lucjan Żeligowski, który miał potem bezpośredni wpływ na rozpoczęcie przewrotu, a w tymże roku kilkuset oficerów przybyło do Sulejówka prosząc Piłsudskiego o powrót do polityki i władzy. Na wieść o utworzeniu kolejnego rządu Wincentego Witosa w maju 1926 (powielenie rządu Chjeno-Piasta) zaprotestowała lewica (tzw. "kryzys rządowy"). 12 maja oddziały piłsudczyków (zrzeszające głównie legionistów, peowiaków i socjalistów) wkroczyły do Warszawy, po krwawych walkach (379 ofiar, strajk na kolei wywołany przez PPS) i nieudanej próbie zażegnania konfliktu przez Wojciechowskiego i Piłsudskiego na moście Poniatowskiego, prezydent i rząd ewakuowali się z Belwederu do Wilanowa, gdzie wkrótce podali się do dymisji. Pozostał parlament, dopasowując się do nowej sytuacji, wykorzystano marszałka Rataja do powołania rządu sanacyjnego z Kazimierzem Bartlem na czele, prezydentem został Ignacy Mościcki po oddaniu władzy przez Piłsudskiego. Przewrót majowy poparły PPS, Stronnictwo Chłopskie, PSL "Wyzwolenie", niektóre partie mniejszości nar., a także KPP. Przewrót majowy dokonał się w chwili powolnego odbijania się polskiej gospodarki od dna. Skutkiem jego nie było bynajmniej uzdrowienie naszego kraju, a tylko kolejne walki polityczne, ukryta dyktatura Piłsudskiego, powołanie GISZ-u, BBWR, powstanie Obozu Wielkiej Polski (po osłabieniu sanacji zacieśnienie stosunków z endecją - zjazd w Nieświeżu 1926 i Dzikowie 1927), spadek znaczenia sejmu, rządy "grupy pułkowników", nielegalne metody likwidacji opozycji (proces brzeski 1931-32), wojskowo-centralistyczny model rządzenia państwem. W 1935 r. uchwalono konstytucję kwietniową zgodną z ideologią sanacji (silna władza prezydenta przy ograniczeniu władzy parlamentu) i rozszerzającą dotychczasową nowelę sierpniową z 1926.





Przykładowe prace

Polityka zagraniczna Katarzyny II

Polityka zagraniczna Katarzyny II Katarzyna pochodziła z niemieckiej dynastii Anhalt-Zerbst i władczynią Rosji stała się dzięki małżeństwu z carewiczem Piotrem (1745) późniejszym Piotrem III. Gdy wkrótce po objęciu tronu został on zamordowany (prawdopodobnie na ...

Wizerunki władców. Scharakteryzuj króla Edypa na podstawie przytoczonego fragmentu tragedii Sofoklesa oraz króla Makbeta, wykorzystując swoją znajomość dramatu Williama Szeksp

Wizerunki władców. Scharakteryzuj króla Edypa na podstawie przytoczonego fragmentu tragedii Sofoklesa oraz króla Makbeta, wykorzystując swoją znajomość dramatu Williama Szekspira - i porównaj ze sobą dwóch monarchów. Makbet- pełen dostojeństw rycerz, wódz wojsk szkockich. Według jedne...

Greckie malarstwo

Greckie malarstwo Poza wazami i malowidłami ściennymi w Pompejach nie zachowało się żadne malarstwo greckie. Wiele imion greckich malarzy pozostało jednak w literackim zapisie i dotrwało do czasów dzisiejszych. Malarze używali metody al fresco dla malowideł ściennych i t...

Zanieczyszczenia powietrza

Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia powietrza stanowią gazy, ciecze i ciała stałe obecne w powietrzu, ale niebędące jego naturalnymi składnikami, lub też substancje występujące w ilościach wyraźnie zwiększonych w porównaniu z naturalnym składem powietrza. ...

Oceń skuteczność Traktatu Wersalskiego i Ligi Narodów

Oceń skuteczność Traktatu Wersalskiego i Ligi Narodów Myślę, że Traktat Wersalski był skuteczny, lecz nie do końca. Tak samo jak Liga Narodów. Postaram się to udowodnić. Przypomnę tylko, że Traktat Wersalski miał na celu pogodzenie interesów mocarstw z pragnieniami...

Atrakcyjność interpersonalna: od pierwszego wrażenia do związków uczuciowych.

Atrakcyjność interpersonalna: od pierwszego wrażenia do związków uczuciowych. Psychologia społeczna. Temat: Atrakcyjność interpersonalna: od pierwszego wrażenia do związków uczuciowych. Literatura: 1. E.Aronson Psychologia społeczna. Serce i umysł. ...

"Przeto chciejmy wziąć przed się myśli godne siebie" - jakie prawdy zawarte w pieśniach Kochanowskiego uważasz za ważne dla współczesnego człowieka?

"Przeto chciejmy wziąć przed się myśli godne siebie" - jakie prawdy zawarte w pieśniach Kochanowskiego uważasz za ważne dla współczesnego człowieka? Kochanowski poświęca swe utwory głównie postawie życiowej filozofii przez siebie wypracowanej, łącząc...

Indywidualizm – wyraz dumy i wielkości człowieka, przejaw jego pychy, manifestacja inności. Oceń postawy wybranych bohaterów romantycznych.

Indywidualizm – wyraz dumy i wielkości człowieka, przejaw jego pychy, manifestacja inności. Oceń postawy wybranych bohaterów romantycznych. Bohater romantyczny to najprościej mówiąc bojownik, rycerz walczący o wolność narodu. Postać romantyczna zmienia się w zależ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry