• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Zamach ma...

Nawigacja

Zamach majowy i jego skutki



Zamach majowy i jego skutki


Zamach (przewrót) majowy 12-12 V 1926 r. zapoczątkował 9-letnie autorytarne rządy Józefa Piłsudskiego i jego obozu sanacji (do 1935 r.). Główną jego przyczyną była katastrofalna sytuacja gospodarcza (wzrastające bezrobocie, spadek produkcji przemysłowej, hiperinflacja opanowana dopiero za rządów A. Skrzyńskiego, strajki i utrudniająca eksport polityka celna Niemiec) i niezaradni politycy u władzy (walki polityczne, brak większości parlamentarnej, częste zmiany gabinetu - 13 rządów w ciągu 8 lat niepodległej Polski). Protesty wzbudzało fiasko polityki zagranicznej (układ w Locarno w 1925 roku), wielu przeciwników miała rządząca prawica kojarzona z faszyzmem, nacjonalizmem i zabójstwem prezydenta Narutowicza w 1922 r. Wpływ miał też spór Piłsudskiego z Sikorskim i Szeptyckim nt. sił zbrojnych oraz poprawa koniunktur, która mogła zwiększyć poparcie dla przyszłej władzy. Celem Piłsudskiego było zwiększenie interwencjonizmu państwowego.

W 1925 r. ministrem spraw wojskowych został piłsudczyk Lucjan Żeligowski, który miał potem bezpośredni wpływ na rozpoczęcie przewrotu, a w tymże roku kilkuset oficerów przybyło do Sulejówka prosząc Piłsudskiego o powrót do polityki i władzy. Na wieść o utworzeniu kolejnego rządu Wincentego Witosa w maju 1926 (powielenie rządu Chjeno-Piasta) zaprotestowała lewica (tzw. "kryzys rządowy"). 12 maja oddziały piłsudczyków (zrzeszające głównie legionistów, peowiaków i socjalistów) wkroczyły do Warszawy, po krwawych walkach (379 ofiar, strajk na kolei wywołany przez PPS) i nieudanej próbie zażegnania konfliktu przez Wojciechowskiego i Piłsudskiego na moście Poniatowskiego, prezydent i rząd ewakuowali się z Belwederu do Wilanowa, gdzie wkrótce podali się do dymisji. Pozostał parlament, dopasowując się do nowej sytuacji, wykorzystano marszałka Rataja do powołania rządu sanacyjnego z Kazimierzem Bartlem na czele, prezydentem został Ignacy Mościcki po oddaniu władzy przez Piłsudskiego. Przewrót majowy poparły PPS, Stronnictwo Chłopskie, PSL "Wyzwolenie", niektóre partie mniejszości nar., a także KPP. Przewrót majowy dokonał się w chwili powolnego odbijania się polskiej gospodarki od dna. Skutkiem jego nie było bynajmniej uzdrowienie naszego kraju, a tylko kolejne walki polityczne, ukryta dyktatura Piłsudskiego, powołanie GISZ-u, BBWR, powstanie Obozu Wielkiej Polski (po osłabieniu sanacji zacieśnienie stosunków z endecją - zjazd w Nieświeżu 1926 i Dzikowie 1927), spadek znaczenia sejmu, rządy "grupy pułkowników", nielegalne metody likwidacji opozycji (proces brzeski 1931-32), wojskowo-centralistyczny model rządzenia państwem. W 1935 r. uchwalono konstytucję kwietniową zgodną z ideologią sanacji (silna władza prezydenta przy ograniczeniu władzy parlamentu) i rozszerzającą dotychczasową nowelę sierpniową z 1926.





Przykładowe prace

Najważniejsze przemiany polityczno – gospodarcze i społeczne na świecie w XIX wieku

Najważniejsze przemiany polityczno – gospodarcze i społeczne na świecie w XIX wieku Rewolucja przemysłowa W latach 1815 - 1870 w Europie Zachodniej i w krajach Ameryki Północnej nastąpił gwałtowny rozwój przemysłu i gospodarki. Było to głównie związane z pr...

Wyznaczniki (determinanty) chodu

Wyznaczniki (determinanty) chodu WYZNACZNIKI (DETERMINANTY) CHODU ? Wyznaczniki chodu prawidłowego: - wyróżniamy 6 determinant chodu - trzy z nich dotyczą zmiany położenia miednicy i stawów biodrowych - dwa zakresu ruchu w stawach kolanowych - jeden stawów skokowo-goleniowych - są to wyznaczni...

Oskarzenie Świętoszka.

Oskarzenie Świętoszka. Zebraliśmy się tu, aby dojść do prawdy, aby sprawić by sprawiedliwości stało się zadość. Mają państwo przed sobą sprawę trudną, sprawę która dotyczy losów całej rodziny Orgona. Nie chciałabym aby wyrok w tej...

Interpretując wskazany fragment utworu, przedstaw literacki portret prześladowanych w III cz. Dziadów Adama Mickiewicza.

Interpretując wskazany fragment utworu, przedstaw literacki portret prześladowanych w III cz. Dziadów Adama Mickiewicza. Po upadku powstania listopadowego rozpoczął się jeden z najcięższych, najnieszczęśliwszych okresów w historii Polski – wprowadzone zostały liczne represj...

Organizacje jako organizmy

Organizacje jako organizmy Istnieje wiele teorii definiujących organizację. Jedna z nich traktuje ją jako organizm żywy, system egzystujący w szerszym otoczeniu, od którego jest uzależnione pod względem zaspokajania różnych potrzeb. Teoria organizacji stała się rodzajem biologii, a ...

Adolf Hitler - biografia

Adolf Hitler - biografia Część pierwsza: młodość Adolf Hitler urodził się 20 kwietnia 1889 roku w zajeździe ładnego, małego miasteczka Braunau nad rzeką Inn, stanowiącą granicę między Bawaria i Austrią. Jego przodkowie podpisywali się Hi...

Jaki ustrój polityczny/społeczny wydaje Ci się najlepszy?

Jaki ustrój polityczny/społeczny wydaje Ci się najlepszy? Na świecie istnieje dziś wiele różnych ustrojów politycznych. Jedne funkcjonują bardzo dobrze, inne zaś trochę gorzej. Niestety żaden z nich nie jest idealny, zawsze znajdzie się jakaś niedoskonałość. P...

Księżyc siódmy kontynent

Księżyc siódmy kontynent 1. Pochodzenie Skład chemiczny (który odtworzono z folii aluminiowej naświetlonej cząstkami wiatru słonecznego) przebadanych próbek księżycowych wykazuje daleko idące podobieństwo (np. stały stosunek izotopów różnych pierwiastków) do ska...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry