• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Zaniczys...

Nawigacja

Zaniczyszczenia powietrza



Zaniczyszczenia powietrza




Zanieczyszczenia powietrza są głwnymi przyczynami globalnych zagrożeń środowiska, takich jak dziura ozonowa, kwaśne deszcze, czy efekt cieplarniany. Najczęściej i najbardziej zanieczyszczają atmosferę: dwutlenek siarki, tlenki azotu oraz pyły.

Źrdła zanieczyszczeń powietrza:



Wyrżnia się trzy głwne źrdła emisji zanieczyszczeń do atmosfery:

1. punktowe - są to głwnie duże zakłady przemysłowe emitujące pyły, dwutlenek siarki, tlenek azotu, tlenek węgla, metale ciężkie.

2. powierzchniowe (rozproszone) - są to paleniska domowe, lokalne kotłownie, niewielkie zakłady przemysłowe emitujące głwnie pyły, dwutlenek siarki.

3. liniowe - są to głwnie zanieczyszczenia komunikacyjne odpowiedzialne za emisję

tlenkw azotu, tlenkw węgla, metali ciężkich (głwnie ołw).



Zanieczyszczenia powietrza to wszystkie substancje gazowe, stałe lub ciekłe, znajdujące się w powietrzu w ilościach większych niż ich średnie zawartości. Są to zarwno substancje naturalne (np. pyłki roślin, pyły wulkaniczne), jak też powstające w wyniku działalności człowieka (gazy spalinowe, pyły przemysłowe). Oglnie zanieczyszczenia powietrza dzieli się na pyłowe i gazowe. Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization) definiuje powietrze zanieczyszczone jako takie, ktrego skład chemiczny może ujemnie wpłynąć na zdrowie człowieka, roślin i zwierząt, a także na inne elementy środowiska (wody, gleby). Zanieczyszczenia powietrza są najbardziej niebezpieczne ze wszystkich zanieczyszczeń, gdyż są najbardziej mobilne i mogą skazić na dużych obszarach praktycznie wszystkie elementy środowiska. Najczęściej spotykane zanieczyszczenia powietrza na terenach zurbanizowanych to: tlenki azotu, dwutlenek siarki, tlenek węgla, węglowodory, ozon troposferyczny, pył zawieszony i opadający - ich głwnymi dostarczycielami są przemysł energetyczny i motoryzacja. Antropogennymi źrdłami zanieczyszczeń powietrza są m.in.: chemiczna konwersja paliw, wydobycie i transport surowcw, przemysł chemiczny, rafineryjny i metalurgiczny, cementownie, składowiska surowcw i odpadw, motoryzacja. Naturalne źrdła zanieczyszczeń powietrza to: wybuchy wulkanw, erozja wietrzna skał, pył kosmiczny, niektre procesy biologiczne, pożary lasw i stepw. Zanieczyszczenia powietrza są wchłaniane przez ludzi głwnie w trakcie oddychania. Przyczyniają się do powstawania schorzeń układu oddechowego (dychawica oskrzelowa, rozedma płuc, zapalenie oskrzeli), a także zaburzeń reprodukcji i alergii. W środowisku kulturowym człowieka zanieczyszczenia powietrza powodują korozję metali i materiałw budowlanych. Działają niekorzystnie rwnież na świat roślinny, zaburzając procesy fotosyntezy, transpiracji i oddychania. Wtrnie skażają wody i gleby. W skali globalnej mają wpływ na zmiany klimatyczne.





KWAŚNE DESZCZE

Kwaśne deszcze to deszcze zawierające zaabsorbowane w kroplach wody dwutlenek siarki, tlenki azotu oraz ich produkty reakcji w atmosferze: rozcieńczone roztwory kwasw siarki, głwnie kwasu siarkawego (IV) oraz najbardziej szkodliwego kwasu siarkowego (kwasu siarkowego (VI)) a także kwasu azotowego. Powstają nad obszarami, gdzie atmosfera jest zanieczyszczana długotrwałą emisją dwutlenku siarki i tlenkw azotu (ze źrdeł naturalnych, jak czynne wulkany, albo sztucznych, jak spaliny z dużych elektrowni i elektrociepłowni zasilanych zasiarczonym - tzn. zawierającym siarkę i jej związki - paliwem, zazwyczaj węglem kamiennym lub brunatnym). Czasami opady (kwaśnego deszczu, a także kwaśnego śniegu) trafiają na obszary bardzo odległe od źrdeł zanieczyszczeń atmosfery, dlatego przeciwdziałanie kwaśnym deszczom stanowi problem międzynarodowy. Kwaśne deszcze działają niszcząco na florę i faunę, są przyczyną wielu chorb układu oddechowego, znacznie przyspieszają korozję konstrukcji metalowych (np. elementw budynkw, samochodw) oraz zabytkw (np. nie odporność wielu gatunkw kamieni budowlanych na kwaśne deszcze). Zapobieganie polega na budowaniu instalacji wyłapujących tlenki siarki i azotu ze spalin emitowanych do atmosfery (odsiarczanie gazu) oraz rezygnacji z paliw o znacznym stopniu zasiarczenia.



Skutki działania "kwaśnych deszczy":

1.Zakwaszenie gleby .

W glebie zachodzi wiele naturalnych procesw zakwaszania , a jednym z najważniejszych jest pobieranie pokarmu przez rośliny . Większość pożywienia jest przyswajana w postaci jonw dodatnich , ktrych ubytek jest kompensowany przez rośliny także przez oddawanie do gleby dodatnich jonw wodorowych - w przeciwnym wypadku , zarwno rośliny jak i gleba zostałyby naładowane elektrycznie . Wzrost roślin prowadzi zatem do okresowego zakwaszenia gleby , podczas gdy rozkład martwego materiału roślinnego działa w kierunku odwrotnym . Z powodu zakwaszenia zmniejsza się ilość dżdżownic i bakterii w glebie , a w związku z tym rozkład martwych części organicznych odbywa się , w coraz większej mierze , przy udziale grzybw . Powoduje to wolniejsze tempo rozkładu , a co za tym idzie wolniejsze uwalnianie substancji odżywczych . W związku z tym problem niedoboru substancji pokarmowych , na obszarach podlegających zakwaszeniu , zaznacza się coraz bardziej . Gleba traci powoli swą funkcję sanitarną i rolę ważnego ośrodka życia . Zakwaszenie gleby powoduje rwnież utratę jej właściwości sorpcyjnych - naturalnego filtru pochłaniającego m.in. związki toksyczne , metale ciężkie . Następuje uwolnienie ich do roztworu glebowego . W środowisku kwaśnym wymywaniu ulegają trudno rozpuszczalne substancje mineralne , z rozpadem minerałw włącznie . Tak z nierozpuszczalnych związkw aluminium powstają jony, toksyczne dla korzeni drzew , ryb w jeziorach i innych organizmw żywych . Uwolnione substancje toksyczne , przenikając do organizmw zwierząt i człowieka , powodują skażenie wszystkich ogniw łańcucha pokarmowego .

Gleba bogata w wapń posiada właściwości buforowe , czyli zdolności do samoczynnego niwelowania zakwaszenia . Wietrzenie minerałw bogatych w wapń to gwarant wysokiego pH gleby , mimo kwaśnych opadw . W glebach ubogich w wapń wartość pH , w wyniku kwaśnych opadw , silnie obniża się . Ze względu na większe właściwości buforowe gleby , jej zakwaszenie jest procesem wolniejszym od zakwaszenia jezior i innych wd . Jednakże obydwa problemy są ściśle ze sobą związane . Woda znajdująca się w jeziorach i ciekach wodnych pochodzi bowiem w 90 % z wd , ktre tam dostały się po przejściu przez warstwę gleby , a tylko w 10 % ze śniegu i deszczu , ktry bezpośrednio spadł na jezioro .



2.Zakwaszenie wd powierzchniowych .

Zakwaszenie wody samo w sobie nie jest jedynym powodem , dla ktrego chorują i giną rośliny oraz zwierzęta. W kwaśnym środowisku zwiększa się koncentracja niezwykle trujących dla wielu organizmw jonw aluminiowych . Wymieranie ryb w kwaśnych jeziorach jest łącznym skutkiem obniżonej wartości pH i zatrucia przez aluminium . Obydwa te czynniki są rezultatem zakwaszenia . W zakwaszonym jeziorze zwiększa się rwnież zawartość innych metali , takich jak kadm , cynk i ołw . Są one wwczas w większym stopniu pochłaniane przez zwierzęta i rośliny . Zarwno aluminium jak i inne metale dostają się do jezior z otaczających je zakwaszonych pl i lasw . Nie wszystkie zmiany biologiczne w jeziorach kwaśnych zależą od zmian składu chemicznego wody . Zanikanie ryb powoduje, że pewne gatunki owadw , ktre zwykle są łatwą zdobyczą ryb , mogą teraz rozprzestrzeniać się . Do tej grupy owadw należą m.in. pewne wodne chrząszcze , larwy jętek i pluskwiaki . Fauna jeziora w coraz większym stopniu zostaje zdominowana przez owady . To samo dzieje się w jeziorach pozbawionych ryb z przyczyn innych niż zakwaszenie . Owady bynajmniej nie czują się lepiej w kwaśnej wodzie , ale są w dogodniejszej sytuacji z powodu braku ryb . Zakwaszone jeziora nie są martwe , lecz warunki biologiczne są w nich poważnie zmienione . Doraźnie dla zmniejszenia zakwaszenia jezior , np. w Szwecji, stosuje się wapnowanie . Jony glinu i metali ciężkich wytrącają się wwczas z roztworu w postaci nierozpuszczalnego osadu , szkodliwego dla organizmw żyjących na dnie . Wapnowanie podnosi pH wody , w ktrej zawartość trujących jonw metali maleje i życie rozwija się raz jeszcze . Dla utrzymania tego stanu wapnowanie należy kontynuować tak długo , jak ma się do czynienia z kwaśnymi opadami ; w przeciwnym razie zebrane na dnie pokłady trujących jonw , uwolnione lawinowo w wyniku zakwaszenia , zniszczą wszelkie życie w tym zbiorniku . Jest to więc metoda uciążliwa , kosztowna i nie znamy jej wpływu na ekosystem .



3.Niszczenie budowli i konstrukcji metalowych .

Jednak nie tylko zagrożone są organizmy żywe . Zanieczyszczenia powietrza oddziaływują też

szkodliwie na materiały budowlane , tworzywa sztuczne , witraże i metale . Szczeglnie narażone są dawne budowle z piaskowca i wapienia , ktry rozkłada się i rozpada . Przykładem takim są średniowieczne zabytki Krakowa , katedra Lincolna w Anglii , świątynie na Akropolu w Atenach . W ostatnich latach coraz częstsze jest występowanie zjawiska korozji , ktrą wzmaga zakwaszenie środowiska . Nawet hartowane materiały nie mogą sprostać kwaśnym opadom ; wymagają częstszego malowania , a zanieczyszczenia oddziaływują niekorzystnie na pigmenty w farbach . Tory w rejonach uprzemysłowionych oraz stal ( nawet ocynkowana ) szybko korodują , wymagając częstszych remontw . Niszczeniu ulegają też obrazy , litografie i starodruki w galeriach sztuki i bibliotekach . Zanieczyszczenia powietrza zwiększają także kwasowość wody pitnej . Powoduje to wzrost zawartości ołowiu , miedzi , cynku , glinu , a nawet kadmu w wodzie dostarczanej do naszych mieszkań . Zakwaszone wody niszczą instalacje wodociągowe , wypłukując z niej rżne substancje toksyczne .



Wpływ na organizmy żywe:

1.Wpływ zanieczyszczeń na florę i faunę .

Zanieczyszczenia powietrza oddziaływują też negatywnie na rośliny i zwierzęta . Oddziaływania te mogą być zarwno bezpośrednie , jak i pośrednie .

To pierwsze uwidacznia się w postaci uszkodzeń igieł i liści . Dzieje się to bądź wskutek uszkodzenia ochronnej warstwy wosku , ktrą pokryte są igły , np. przez suchy opad SO2 , ozon czy kwaśny deszcz bądź w wyniku uszkodzenia aparatw szparkowych , ktre m.in. regulują intensywność transpiracji . Wewnątrz liści i igieł uszkadzane są rżne membrany , co może powodować zakłcenia w systemie odżywiania i w bilansie wodnym . Zazwyczaj rżne zanieczyszczenia działają synergicznie .

Natomiast pośrednie uszkodzenia są następstwem zakwaszenia gleby . Zmniejsza się wwczas dostępność substancji odżywczych przy jednoczesnym zwiększeniu zawartości szkodliwych dla drzewa metali rozpuszczonych w roztworze glebowym , np. aluminium . Bardziej zakwaszone środowisko w powiązaniu z trującym działaniem metali prowadzi do uszkodzenia korzeni , co powoduje , że nie mogą one pobrać wystarczających ilości pożywienia i wody . Symbioza korzeni i grzybw mikoryzowych może być ograniczona a nawet ustać całkowicie . Wszystko to daje mniejszą żywotność drzew , a także zmniejsza ich odporność na choroby i szkodniki , ktre z łatwością atakują drzewa, uprzednio osłabione przez działanie innych czynnikw.

Drzewa liściaste są na ogł mniej wrażliwe niż drzewa iglaste częściowo dlatego , że całkowita powierzchnia ich liści , czyli powierzchnia narażona na działanie zanieczyszczeń jest mniejsza niż powierzchnia wszystkich igieł , a częściowo dlatego , że liście opadają co roku i dlatego są pod działaniem zanieczyszczeń przez krtszy okres czasu niż igły . Świerk , sosna i buk są drzewami , ktre dotychczas doznały największych uszkodzeń .



Szczeglnie smutnym przykładem zniszczeń , spowodowanych przez kwaśne deszcze , są lasy w Grach Izerskich . Długoletnie oddziaływanie zanieczyszczeń powietrza , niesionych z Niemiec , Czech i ze Śląska , m.in. systematyczne przekroczenia dopuszczalnych stężeń SO2 , NO , fluoru , opadu pyłw spowodowały całkowite zniszczenie tamtejszych obszarw leśnych . Proces ten będzie się rozszerzał na dalsze partie grskie Sudetw Zachodnich , Środkowych i Wschodnich . Jest to też przykład na to , że kwaśny deszcz jest tu produktem międzynarodowym .

Nie tylko drzewa , ale i inna roślinność ulega uszkodzeniu pod wpływem zakwaszenia i zanieczyszczeń powietrza . Najwrażliwszymi roślinami są mchy i porosty , ktre nie mają ochronnej warstewki wosku . Wodę pobierają bezpośrednio przez liście i pędy . Zarwno mchy jak i porosty mają intensywny okres wzrostu na jesieni , gdy stopień zanieczyszczenia jest największy . Porosty często używane są jako wskaźniki stopnia zanieczyszczenia powietrza , szczeglnie SO2 . W zależności od form morfologicznych cechuje je rżna wrażliwość na zanieczyszczenia. To pozwala wyodrębnić strefy o rżnym stopniu skażenia w miastach i wokł ośrodkw przemysłowych . Tam , gdzie stężenie zanieczyszczeń jest największe , niemal zupełnie brak jakichkolwiek porostw , ale im powietrze jest czystsze , tym więcej gatunkw porostw występuje .

Daje się jednak zauważyć tendencję , że rośliny odporne na zakwaszenie i takie , na ktre opad

azotu wpływa pozytywnie , rozprzestrzeniają się , podczas gdy gatunki , ktre wymagają wysokiego pH ,

szerokiego dostępu do substancji odżywczych , albo takie , ktre źle się czują przy obfitym dostępie

azotu - zanikają . Rośliny motylkowe , ktre mają zdolność przyswajania wolnego azotu , są przykładem

roślin zagrożonych . Zwiększający się opad azotu w postaci jonw azotanowych jest niekorzystny dla bakterii brodawkowych , ktre w symbiozie z korzeniami roślin motylkowych przyswajają wolny azot i przetwarzają go w formę potrzebną roślinom .

Zmiany powyższe zachodzą niedostrzegalnie , ponieważ rozwinięte rośliny są w stanie znieść duże

stężenia zanieczyszczeń . Natomiast reprodukcja i rozwj nowych pokoleń roślin stają się znacznie trudniejsze . W dalszej przyszłości flora zostanie zubożona , jeśli emisja zanieczyszczeń nie zostanie ograniczona .

Podobną sytuację daje się zauważyć w świecie zwierząt . Dla ryb szczeglnie szkodliwe są nadmierne

ilości aluminium , przedostającego się do wd , ktry kumuluje się w ich skrzelach , utrudniając im oddychanie, co w końcu może powodować ich śmierć . Rwnież rozmnażanie się żab i rozwj ptakw , żyjących przy brzegach zakwaszonych jezior , jest zaburzony . Jak stwierdzono w badaniach szwedzkich , jaja muchołwek i piecuszkw mają dużo cieńszą skorupkę . Dzieje się tak dlatego , że wskutek odżywiania się owadami znad zakwaszonych jezior i ciekw wodnych do organizmu ptakw dostało się zbyt dużo aluminium , ktre zastąpiło wapń w skorupkach . Poza tym ptaki , żywiące się rybami , mają coraz większe trudności w zdobyciu pożywienia . U wielu gatunkw zwierząt ( jak łosie , sarny czy zające ), odżywiających się roślinnością z terenw zakwaszonych , stwierdzono zwiększoną zawartość kadmu w nerkach i wątrobie . Z kolei ślimaki lądowe mogą mieć problemy w budowaniu skorupki , gdy gleba stanie się uboga w wapń . Niektre ćmy , występujące w lasach iglastych , jak np. brudnica mniszka , wykazują objawy karłowacenia - co rwnież ma związek z zakwaszeniem . Zmiana składu roślinności , spowodowana zanieczyszczeniami powietrza , wywiera wpływ na życie zwierząt , uzależnione od danego zbiorowiska roślinnego.





SMOG

W dużych uprzemysłowionych ośrodkach miejskich podczas nadmiernego wzrostu stężenia tlenkw siarki i azotu, pyłu węglowego oraz dużej wilgotności powietrza i silnym nasłonecznieniu a jednocześnie bezwietrznej pogodzie może się utworzyć kwaśny smog zwany też mgłą przemysłową.

Rozrżnia się dwa rodzaje smogu:



1)smog typu Los Angeles (smog fotochemiczny, utleniający), może wystąpić od lipca do października przy temperaturze 2435C, powoduje ograniczenie widoczności od 0,8 do 1,6 km (powietrze ma brązowawe zabarwienie). Głwnymi zanieczyszczeniami są: tlenek węgla, tlenki azotu, węglowodory aromatyczne i nienasycone, ozon, pyły przemysłowe. Dla wytworzenia się smogu tego typu konieczne jest silne nasłonecznienie powietrza, natomiast ani dym, ani mgła nie mają większego znaczenia.



2) smog typu londyńskiego (kwaśny, "siarkawy"), może wystąpić w zimie przy temperaturze -3 5C, powoduje ograniczenie widoczności nawet do kilkudziesięciu m. Głwnymi zanieczyszczeniami powietrza są: dwutlenek siarki, dwutlenek węgla, pyły. Smog powoduje duszność, łzawienie, zaburzenie pracy układu krążenia, podrażnienie skry. W 1952r w Londynie za przyczyną smogu w ciągu 6 dni zmarło 4000 osb. Wywiera rwnież silne działanie korozyjne na środowisko.





DZIURA OZONOWA - JAKO ZAGROŻENIE DLA ZDROWIA

Jak sama nazwa wskazuje, dziura ozonowa występuje w warstwie ozonu w atmosferze. Gaz ten znajduje się zarwno tuż nad powierzchnią Ziemi jak i od kilku do czterdziestu kilku kilometrw ponad nią. W pierwszym wypadku, w troposferze, ozon jest gazem antropogenicznym, a jego obecność niekorzystnie wpływa na środowisko, gdyż należy on do gazw cieplarnianych - ale to już inny problem. Ten sam gaz, wysoko w stratosferze, spełnia bardzo ważną rolę, ochraniając naszą planetę przed nadmiernym promieniowaniem ultrafioletowym ze Słońca. Mwiąc o niebezpiecznym zjawisku dziury ozonowej, naukowcy mają na myśli właśnie warstwę ozonu w stratosferze, tzw. ozonosferę.

Działanie ozonu polega, na ochronie przed promieniami UV. Słońce ze swego wnętrza wysyła promienie rentgenowskie. Nim dotrą one jednak do powierzchni gwiazdy, w skutek zderzeń z materią w postaci plazmy, tracą mnstwo energii i przestają być promieniami rentgenowskimi. Z powierzchni Słońca wędruje ku Ziemi promieniowanie widzialne i nadfioletowe. Pierwsze, po dotarciu do Ziemi, wykorzystywane jest przez człowieka i inne istoty żywe. Wysokoenergetyczna część promieniowania nadfioletowego pochłaniana jest w atmosferze przez azot i tlen. Niestety niżej energetyczna część owego promieniowania nie jest wychwytywana przez powyższe gazy. Promieniowanie to osłabiane jest przez warstwę ozonu. Generalnie, wszystkie promienie o wyższej energii niż światło widzialne mają negatywny wpływ na zdrowie. Co prawda promieniowanie UV o najniższej energii umożliwia wytwarzanie w organizmie ludzkim witaminy D, ale co za dużo to nie zdrowo. Dzięki obecności ozonu dawka promieniowania do nas docierająca nie jest już taka szkodliwa.



Ozon ułożony jest luźno w ozonosferze. Jego koncentracje mierzy się w jednostkach zwanych dobsonami ( od nazwiska konstruktora przyrządw pomiarowych ). Ozon nie jest rozłożony rwnomiernie nad całą powierzchnią Ziemi. Średni poziom wynosi 300 D, podczas gdy nad rwnikiem jest tylko ok. 250 D. Gdyby nie istniały wiatry stratosferyczne, najwięcej ozonu byłoby właśnie ok. 30 km nad rwnikiem. Wiatry spychają jednak wzbogacone ozonem powietrze ku biegunom. Opada ono bliżej powierzchni planety i największe stężenie ozonu występuje ok. 25 km nad nią. Płkula płnocna otrzymuje przy tym więcej ozonu niż południowa. Gdy na danej płkuli kończy się noc polarna, transport ozonu jest największy.

Problem dziury ozonowej zaczął istnieć około lat osiemdziesiątych naszego wieku. W roku 1982 w brytyjskiej stacji naukowej "Halley Bay" na Antarktydzie zespł dr. Joe Formana odkrył, że zanikła spora część pokrywy ozonowej nad biegunem. Rwnolegle prowadzono pomiary przez satelitarną stację meteorologiczną NASA, ktre to badania nie wykazały podobnego stanu ozonosfery. Pźniej okazało się, że komputery, ponieważ nie przewidziano podobnej sytuacji w oprogramowaniu, odrzuciły możliwość tak znacznego zaniku ozonu. W roku 1987 ilość ozony nad biegunem była o 50% mniejsza niż przed odkryciem dziury.



Podstawowe zagrożenie dla ozonosfery stanowią freony. Są to związki fluoru, chloru i węgla ( związki CFC ). Stosowano je od dłuższego czasu w urządzeniach chłodniczych. Używano je powszechnie podczas II Wojny Światowej do produkcji urządzeń rozpylających ( zwalczano w ten sposb komary - nosicieli malarii ). Znalazły rwnież zastosowanie przy produkcji lakierw, kosmetykw, w medycynie oraz jako środki czyszczące w przemyśle komputerowym. Od początku freony zdawały się być idealnymi związkami ze względu na swoją nieaktywność. Nie powodowały korozji, nie rozpuszczały się w wodzie ani nie podrażniały skry. Do tego wszystkiego, nie gromadziły się w dolnych partiach atmosfery, gdzie mogłyby ewentualnie zagrażać żywym organizmom. Okazało się jednak, że zarwno lekkość jak i nieaktywność chemiczna związkw CFC stały się prawdziwym utrapieniem. Przenikając do ozonosfery, mogą one pozostać w niej ponad sto lat.



W 1971 roku prof. Sherwood Roland i dr Mario Molin, dwaj chemicy, wysunęli hipotezę o zgubnym dla warstwy ozonowej wpływie freonw. Związki CFC rozpadają się pod wpływem promieniowania UV na węgiel, fluor i chlor. Węgiel spala się. Fluor i chlor wchodzą w reakcje z ozonem, następuje szereg reakcji łańcuchowych, w wyniku czego powstają tlenki i tlen cząsteczkowy. W ten sposb zniszczeniu ulega ozon. Początkowo zaprzeczali tej hipotezie producenci aerozoli. Dalsze badania potwierdziły swymi jednak wynikami, że Rowland i Molin mieli rację. W 1976 roku hipoteza stała się teorią i freony znalazły się na liście związkw szkodliwych dla środowiska.

Gazami szkodliwymi dla ozonu są rwnież węglowodory i tlenki azotu

. Te ostatnie mogą przebywać w atmosferze nawet ponad sto pięćdziesiąt lat.

Zniszczenie nawet jednego procenta ozonu w stratosferze może spowodować znaczny wzrost promieniowania UV i mieć tragiczne skutki dla całej Ziemi. Organizmy żywe chronią się przed nadmiernym promieniowaniem wytwarzając ochronne substancje. Ponad dwie trzecie przebadanych roślin jest wrażliwa na promieniowanie UV. Głwnie są to zboża i rośliny uprawne. Uszkodzenie roślin może spowodować zaburzenia naturalnego cyklu CO2,co byłoby katastrofalne dla życia na ziemi. Nie tylko organizmy na powierzchni lądu narażone są na zgubne skutki promieniowania. Przenika ono rwnież do wody i w niektrych przypadkach dochodzi nawet na głębokość większą niż 20 metrw. Bardzo wrażliwy na promienie nadfioletowe jest plankton. Zmniejszenie jego ilości ma wpływ na dalsze ogniwa łańcucha troficznego głwnie ryby, ktrych liczebność rwnież zaczyna spadać. Skutkiem tego są mniejsze połowy. Cierpią na tym także ptaki morskie. Promieniowanie UV może uszkodzić ikrę ryb oraz skorupiaki takie jak kraby czy krewetki.



Dla człowieka promieniowanie ultrafioletowe jest groźne rwnież bezpośrednio. Uszkadza system odpornościowy organizmu, przez co jesteśmy bardziej podatni na infekcje, choroby zakaźne lub pasożytnicze. Ułatwia to powstawanie rżnych nowotworw, z ktrych najczęstszym jest rak skry. Zgubny wpływ promieniowanie ma na oczy i jest jedną z przyczyn powstawania zaćmy. Przyspieszeniu ulega proces starzenia się skry. Występują mutacje genetyczne.



Jak widać dziura ozonowa jest bardzo poważnym problemem. Należy przedsięwziąć wszystkie możliwe kroki, aby zapobiec dalszemu tworzeniu się dziur ozonowych. Nie jest to takie proste, gdyż nawet gdyby zaprzestać całkowicie wykorzystywania freonw, jeszcze w następnym wieku będą one niszczyły ozonosferę. Poza tym w Polsce nadal używa się produktw zawierających freon, ktre wycofano już w innych krajach. Nasz kraj podpisał co prawda Protokł Montrealski, na mocy ktrego zobowiązani jesteśmy do zaprzestania importu i wykorzystywania produktw zawierających freony czy halony (rwnież szkodliwe).



Nie jest to jednak ściśle przestrzegane. Powrt do stanu ozonosfery obserwowanego np. w 1982 roku może potrwać ok. sto lat. Musimy więc chronić się przed skutkami nadmiernego promieniowania UV. Należy zrezygnować z długich "kąpieli słonecznych" szczeglnie w godzinach południowych, kiedy działanie promieni jest najsilniejsze. Wskazane jest rwnież stosowanie kremw ochronnych ze specjalnym filtrem. Powinniśmy nosić okulary przeciwsłoneczne. Jest specjalny rodzaj szkieł, ktre zatrzymują promieniowanie UV. Zwykłe przyciemniane okulary mogą nam tylko zaszkodzić. Powodują one rozszerzenie się źrenic, a nie zatrzymują szkodliwych promieni. Oko jest wtedy bardziej narażone.

I tak, na pozr idealne związki stały się źrdłem wielu kłopotw. Znowu znalazło zastosowanie przysłowie: Nie wszystko złoto, co się świeci. Na przyszłość ludzie powinni być ostrożniejsi i nie dążyć za wszelką cenę do najprostszych, bezproblemowych rozwiązań ( jakim początkowo zdawało się być stosowanie freonw ), gdyż nie są one warte ceny jaką najczęściej trzeba pźniej zapłacić.









EFEKT CIEPLARNIANY

Anomalia pogodowe, z ktrymi ludzie borykają się mniej więcej od 20-stu lat nasuwaj

przypuszczenie, że Ziemię czeka globalna zmiana klimatu pociągająca za sobą katastrofalne skutki.

Ponieważ liczba ludności stale się zwiększa, a gospodarka rozwija się i wykorzystuje coraz nowsze technologie. Ogromne ilości spalanych przez człowieka paliw spowodowały wyraźny wzrost zawartości dwutlenku węgla w powietrzu. Jego głwnym źrdłem są elektrownie, spaliny samochodowe, rwnież wycinanie drzew wpływa korzystnie na zwiększanie się tego gazu w atmosferze ponieważ pochłaniając CO2 wydalają tlen. Dwutlenek węgla ma zdolność zatrzymywania w atmosferze promieniowania cieplnego pochodzącego z nagrzania Ziemi przez Słońce oraz własnego ciepła Ziemi powstającego w jej wnętrzu. W ten sposb zawartość energii w atmosferze wzrasta i klimat ociepla się, powodując topnienie lodw Antarktydy.



Dr Julian Paren z Brytyjskiego Biura Antarktycznego w Cambridge obliczył, że całkowite stopnienie lodw najzimniejszego kontynentu spowodowałoby podniesienie poziomu mrz o 65m. Ponadto lody Grenlandii podwyższyłyby lustro wody o dalsze 7 m. Stopnienie lodowcw himalajskich, andyjskich i alpejskich dałoby wzrost poziomu wd o 35 cm. Ponad 70-metrowy przybr wd oceanu światowego zmieniłby kształt linii brzegowych kontynentw i wysp. Wszystkie mapy trzeba byłoby rysować od nowa. Dla krajw nadmorskich oznaczałoby to pochłonięcie olbrzymich terenw przez wodę. Z obliczeń wynika, że podniesienie lustra wody o 1m zatopi 17% powierzchni gęsto zaludnionego Bangladeszu. Do krajw najbardziej zagrożonych należą ponadto: Egipt, Indonezja, Malediwy, Mozambik, Pakistan, Senegal, Tajlandia i Gambia. Satelita badawczy Topex Poseidon pozwolił stwierdzić, że obecnie poziom wd wzrasta około 3mm rocznie i tempo tego procesu zwiększa się. Za 200-500 lat wody oceanu światowego mogą podnieść się nawet o 6m. Wzrost średniej temperatury powietrza już w najbliższym czasie może wywołać zmiany klimatyczne, powodujące m.in. zakłcenia wegetacji roślin i obniżenie wd gruntowych. Wycinanie lasw a zwłaszcza ogromnych połaci dżungli, sprzyja powstawaniu efektu cieplarnianego, gdyż zielone rośliny, przyswajają dwutlenek węgla z powietrza i mogą chociaż w pewnym stopniu zapobiec katastrofie.



O skutkach ocieplenia klimatu myśli się też w Polsce. Przeprowadzono badania wpływu tego zjawiska na produkcję rolną. Stwierdzono, że dwukrotny wzrost zawartości w atmosferze dwutlenku węgla daje zwiększenie plonw kukurydzy o 16%, jęczmienia o 36%, pszenicy o 38%. Czyżby więc emisja gazw cieplarnianych miała przynieść nam korzyści? Odpowiadając na to pytanie trzeba pamiętać, że wraz z uprawami użytecznymi bujniej rosnąć będą chwasty. Poza tym zmiany klimatyczne zmuszą naszych rolnikw do zmiany rodzajw upraw. W połowie przyszłego wieku w Polsce zapanuje przypuszczalnie klimat podobny do tego , ktry występuje dziś na południowych Morawach. Rolnicy będą musieli zrezygnować z dużej części upraw żyta i ziemniakw. Co je zastąpi? Być może winnice. To jednak będzie wymagało olbrzymich inwestycji. Za kilkadziesiąt lat, nie zmieniając miejsca zamieszkania, człowiek będzie żył w warunkach innych niż dzisiejsze. Długie i intensywne fale ciepła, będące konsekwencją wzrostu nie tylko średnich wartości temperatur, ale i jej dobowej zmienności, mogą wpłynąć negatywnie na zdrowie ludzi, prowadząc nawet do zwieszenia umieralności. Taki nagłe wahania temperatur przyczyniają się do niszczenia nawierzchni drg i jednocześnie przynoszą straty w przewożonych ładunkach wymagających chłodzenia, w skrajnych przypadkach zaś doprowadzą do ograniczenia dostaw energii elektrycznej, a nawet całkowitego jej odcięcia. Proces ten może pogłębić istniejący już problem związany z jakością wody i utylizacja ściekw, erozją gleby oraz odprowadzaniem w miastach wody pochodzącej z ulewnych opadw. Zjawiska te wskazują jak ważne jest poznanie skutkw wpływu człowieka na klimat.






Przykadowe prace

Szkoła "ruchu" i szkoła "niezmienności" czyli jak rozumieli byt greccy filozofowie przyrody.

Szkoła "ruchu" i szkoła "niezmienności" czyli jak rozumieli byt greccy filozofowie przyrody. 1. Sposoby pojmowania świata w starożytności Starożytny sposb pojmowania świata przez pierwszych filozofw był bardzo niedoskonały. Opierał się on głwnie...

Formy handlu w XVI wieku

Formy handlu w XVI wieku Temat: Formy handlu w XVI wieku Handel w XVI w. rozwijał się w normach prawnych wyrobionych w średniowieczu. Głwne instytucje prawa handlowego, jak przywileje handlowe konfraterni kupieckiej, prawo gościnne, prawo składu i przemysłu drogowego, przywileje cechw rzem...

List od Julii do Romea

List od Julii do Romea Werona Drogi Romeo !! Jedyny serca Mego Panie! Bądź łaskaw uspokoić me płakanie i serce rozdygotane ktre w całości oodane tęski nieubłaganie.w myśl za twymi ustami i dotykiem twoim zatracam sie upojnie w ekstazie czułości.Pragnienia zakaza...

Wartości prezentowane w "Kronice Wypadkw Miłosnych"

Wartości prezentowane w "Kronice Wypadkw Miłosnych" Miłość. Czymże jest miłość? Prcz tego, że jest matką szczęścia i nieszczęścia zarazem, jest także służebnicą Boga, ktra podobnie jak on - nie wybiera. Gdy soczyste pedy j...

"Potop" - wojna jako świętość.

"Potop" - wojna jako świętość. Najważniejsze wydarzenia potopu szwedzkiego: A.Wkroczenie wojsk szwedzkich do Polski latem 1655r. w liczbie ok. 40 000(Wielkopolska i Litwa). B.Kapitulacja: Wielkopolskiego pospolitego ruszenia pod Ujściem 25 VII 1655r., Poddanie Poznania Szwedom ...

Omw zagadnienie przemiany duchowej bohatera literackiego odwołując się do wybranych utworw XIX/XX w. Zinterpretuj podobieństwa i rżnice.

Omw zagadnienie przemiany duchowej bohatera literackiego odwołując się do wybranych utworw XIX/XX w. Zinterpretuj podobieństwa i rżnice. Przemiana duchowa bohatera literackiego XIX/XX wieku. Omw podobieństwa i rżnice. Motyw przemiany duchowej bohatera obecny był w literaturze ...

Negocjować można skutecznie.

Negocjować można skutecznie. Negocjować można skutecznie tylko wtedy gdy zna się techniki negocjowania. Techniki negocjacyjne to sposoby werbalizowania żądań, czynienie ustępstw, kamuflowania nadmiernej chęci szybkiego osiągnięcia porozumienia, stosowania oporu przed zab...

Rodzina w kontekście przemian społeczno kulturowych. Nowe oblicza i wyzwania

Rodzina w kontekście przemian społeczno kulturowych. Nowe oblicza i wyzwania Rodzina to stosunkowo trwała grupa społeczna złożona z jednostek powiązanych przez wsplnych przodkw, małżeństwo lub adopcję. W naszym społeczeństwie mamy do czynienia głwnie z je...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry