• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Zasada p...

Nawigacja

Zasada państwa prawnego – modele państwa prawnego.



Zasada państwa prawnego – modele państwa prawnego.


Termin państwo prawne jest określeniem państwa, ktrego celem jest zabezpieczenie największej wolności człowieka. Oglnie biorąc państwo prawne charakteryzuje się tym, że prawo stoi nad państwem ...że prawo rządzi państwem, wiąże ono władzę państwową oraz ją sprawujących...’’

Wspłcześnie przyjmuje się dość powszechnie, że koncepcja państwa prawnego leży u podstaw modelu demokratycznego państwa: państwo prawne stanowi swoisty fundament państwa demokratycznego. Wynika z tego, że państwo demokratyczne to zarazem państwo prawne.



Rdzeniem państwa prawnego jest zasada praworządności praworządność oznacza przestrzeganie prawa w sferze jego stanowienia i stosowania. Postulat przestrzegania prawa jest kierowany wyłączanie do organw władzy publicznej . Aby państwo mgło zostać uznane za praworządne, wystarczy , że przestrzegają w nim organy władzy państwowej i lokalnej. Z istotą państwa prawnego wiąże się także zasada pewności prawa (ktrej elementami są : jawność, stabilność i jasność prawa) i zasada ochrony praw słusznie nabytych (uzyskane raz prawo nie może być odebrane lub w niekorzystny sposb zmodyfikowane ). Kolejną fundamentalną regułą państwa prawnego jest zasada związana państwa prawem. Podstawowym twierdzeniem jest teza, że państwo- odmiennie niż obywatel nie może działać beż upoważnienia normy prawnej ktra wskazuje, co wolno danemu organowi władzy, a czego nie. Państwo ogranicza sferę swojej wolność obligując organy do działania tylko i wyłącznie w granicach kompetencji zawartych w normach prawnych. Zupełnie inaczej kieruje się do jednostek , obywatel może czynić wszystko to, co mieści się w granicach indyferencji prawnej

Kolejnym elementem państwa prawnego jest zasada integralnej podmiotowości prawnej państwa. Państwo posiada osobowość prawną i tym samym stanowi jednolity podmiot praw i obowiązkw. Dotyczy to stosunkw wewnętrznych, a więc działań wobec własnych obywateli i jednostek samorządowych na terytorium danego państwa, ale odnosi się także do stosunkw zewnętrznych na płaszczyźnie międzynarodowej. Bardzo ważne w modelu państwa prawnego są rwnież zasady konstrukcji systemu prawnego: hierarchiczność, niesprzeczność i zupełność. Podsumowując :modelowe zasady konstrukcji państwa prawnego leżą u podstaw koncepcji demokratycznego państwa. Każde państwo demokratyczne musi opierać się o zasadę praworządności, zasadę związania państwa prawem, zasadę integralnej podmiotowości prawnej państwa i o określone zasady konstrukcji systemu prawa. Katalog ten winien być jeszcze uzupełniony o idee podziału władzy i idee konstytucjonalizmu.



Celem kształtującej się doktryny państwa prawnego było wprowadzenie rżnych form kontroli przestrzegania prawa i wyrażanie konsekwencji grożących za naruszenie norm woli społeczeństwa. Państwo miało zapewnić gwarancję praw i swobd obywatelskich poprzez stworzenie wewnętrznej wsplnej konstrukcji powiązań zależnych od siebie instytucji ustrojowych i prawnych.

Całościowa idea państwa prawnego stworzona została w I poł. XIX w. przez R. Von Mohla (1799-1876) i innych.

W całokształcie poglądw na państwo prawne można wyodrębnić dwa modele: formalistyczny i materialny, ktre zostały ukształtowane pod wpływem niemieckiej myśli prawniczej na przełomie XIX-XX w.



Formalistyczny model państwa prawnego ogranicza sferę swoich zainteresowań do formalnoprawnych rozwiązań zapewniających praworządne działanie organw państwowych. Formalne ujęcie państwa prawnego stanowi odpowiednik zespołu formalnoprawnego instytucji i gwarancji praworządności. Wyznaczają one zakres, formy i metody działania. Ustawy mają za zadanie określać kompetencje organw władzy , zwłaszcza przy ingerencji w sferę podstawowych praw i wolności obywatel kich. System taki uznaje za państwo prawne każde państwo, ktre przyjmuje określony zestaw instytucji i gwarancji formalnoprawnych, bez względu na pochodzenie prawa i legitymację władzy państwowej. Według tego systemu prawo nie wymaga żadnego uzasadnienia politycznego czy moralnego, poza dowodem , że jest tworem kompetentnej władzy. Model ten zakłada ,iż ponad obywatelem i państwem stoi prawo, ktre wyznacza zakres praw i swobd jednostki, a także określa granica działania władzy. Uwarunkowania społeczne, wartości polityczne, etyczne, moralne pozostają obojętne. Państwo prawne nie jest związane żadnymi innymi ograniczeniami, poza tymi, ktre samo sobie wytyczyło w konstytucji i ustawach. Zdaniem H. Kelsena państwem prawnym jest każde państwo rządzone przez zrżnicowany zespł aktw normatywnych.



Podstawą założeń formalistycznej koncepcji państwa prawnego jest to, że ograniczenie arbitralności władzy państwowej jest możliwe poprzez związanie organw państwa prawem. Działania władcze są ograniczone ustawami, wydanymi w należyty sposb. Stosujący prawo nie mogą wartościować norm prawnych. Podstawowym celem jest tu zapewnienie ładu społecznego, pewności i stałości prawa.



Uznaje się, że formalistycznymi państwami prawnymi były: III Rzesza niemiecka jak i ZSRR. W państwach tych dominował kult przemocy, nie respektowano praw i wolności jednostek. Słabością tego modelu okazało się to, że nie przewidywał on potrzeby uzasadniania reguł postępowania i funkcjonowania organw władzy państwowej.



Materialny model państwa prawnego zakłada, że u podstawy funkcjonowania państwa musi leżeć legalizm działania organw władzy i system skutecznej ich kontroli. Państwo ma uwzględniać katalog podstawowych wartości, ktrych winno być nosicielem. Demokratyczne pochodzenie władzy i demokratyczny tryb tworzenia prawa stał się przesłanką legitymizacji państwa prawnego i niezbędnym uzupełnieniem gwarancji formalnoprawnych. Materialny model państwa prawnego ma zapewnić ustrj społeczny i polityczny zgodny z wolą większości społeczeństwa. Dlatego bardzo istotne jest, by stanowieniu prawa uwzględniać system wartości aprobowany przez możliwie najliczniejszą część społeczeństwa. Podkreśla się często że ustawy sprzeczne z elementarnymi wartościami moralnymi nie tworzą prawa.



Niełatwym zadaniem staje się prba skatalogowani podstawowych wartości związanych z prawem naturalnym. Dlatego wymienia się tylko powszechnie akceptowane reguły etyczne, prawa i wolności człowieka, wartości polityczne tj. demokracja, wolność, rwność, jasność w życiu publicznym, suwerenność. Rżnorodność wartości jest przejawem pluralizmu: pluralizm to podstawowa idea filozofii demokratycznej. W materialnym ujęciu, obok wymogw formalnych, najważniejsza staje się więc treść prawa.



Uoglniając materialna koncepcja państwa prawnego zawiera w sobie elementy koncepcji formalistycznej, kładąc dodatkowo nacisk na konieczność przestrzegania demokratycznych procedur wyboru władz, demokratycznego sposobu tworzenia prawa. Podkreśla też niezbędność istnienia systemu gwarancji wolności jednostki oraz wagę roli opinii publicznej w podejmowaniu najważniejszych decyzji dotyczących państwa i społeczeństwa. Należy jednak zdawać sobie sprawę z potencjalnych zagrożeń wynikających ze ścisłej realizacji w praktyce założeń materialnie pojmowanego państwa prawnego. Przyjęcie materialnej koncepcji państwa prawnego może doprowadzić do dobrowolności przy stosowaniu prawa gdy to sędziowie powołując się na własną, jednostkową moralność – mogliby odmawiać zastosowania określonej normy uzasadniając, że jest ona nie zgodna z przyjętym przez nich systemem etycznym , a zatem nie ma mocy obowiązującej. Mogłoby to doprowadzić do anarchii i braku poczucia bezpieczeństwa.



Przykadowe prace

Konflikty społeczne

Konflikty społeczne Konflikt społeczny ma miejsce wtedy gdy jednostki lub gr społeczne dążą do realizacji swoich potrzeb i celw poprzez wyeliminowanie innych jednostek lub grup ktre dążą do tych samych celw 1. Do najważniejszych przyczyn konfliktw społecznych zalicza ...

Pojęcie Interakcji Społecznych

Pojęcie Interakcji Społecznych Interakcja społeczna jest trwałą cechą wszystkich społeczeństw. Stanowi istotę życia społecznego. Interakcja to słowo pochodzenia łacińskiego. Inter = między, jako pierwszy człon wyrazw zło...

Osiągnięcia cywilizacyjne ludw Starożytnego Wschodu.

Osiągnięcia cywilizacyjne ludw Starożytnego Wschodu. Początek starożytności datuje się na ok. II połowę IV tysiąclecia przed naszą erą. Wtedy to właśnie zostało wynalezione pismo, ktre dało początek nowej erze w dziejach historii ludzkośc...

Ocena powstania listopadowego w "Kordianie " Juliusza Słowackiego.

Ocena powstania listopadowego w "Kordianie " Juliusza Słowackiego. Dramat zatytułowany przez Juliusza Słowackiego "Kordian" powstał po upadku powstania listopadowego, ale rwnież po wydaniu przez Adama Mickiewicza "Dziadw drezdeńskich". Utwr Słowackiego został pomyślany i skonstruow...

Biografia - Sylwia Stachowicz - biografia Przyjaciłki Narkomanw

Biografia - Sylwia Stachowicz - biografia Przyjaciłki Narkomanw Sylwia Stachowicz (ur. 22.03.1916 - zm. 02.09.1962) - lekarka internistka, psychoterapeutka, obrończyni praw narkomanw. W latach szkolnych uczęszczała do jednej z krakowskich podstawwe, ale w wieku 13 lat miała indywidualne nauczanie...

Podstawy Finansw WSHiFM

Podstawy Finansw WSHiFM WYKŁAD 1 i 2 FINANSE – stosunki ekonomiczne, polegające na gromadzeniu podziale ,i wydatkowaniu zasobw pieniężnych Strumien pieniędzy zasilających >Zasoby>Wydatki -zjawiska i procesy pieniężne - ogł zjawisk pieniężnych powsta...

Tendencje w polityce polskiej do zmiany państwa demokratycznego w państwo autorytarne (praca z bibliografią!!)

Tendencje w polityce polskiej do zmiany państwa demokratycznego w państwo autorytarne (praca z bibliografią!!) W dzisiejszej rzeczywistości, kraju demokratycznym jakim jest Polska dla polakw niestety nie obce nam są przejawy dążenia polskiej władzy do rządw autorytarnych. Odnajdujem...

Konrad Wallenrod - bohater czy zdrajca?

Konrad Wallenrod - bohater czy zdrajca? Adam Mickiewicz stworzył w swojej powieści poetyckiej pod tytułem: "Konrad Wallenrod" bardzo kontrowersyjnego bohatera. Konrad Wallenrod dokonał rzeczy wielkiej - uratował ojczyznę od niechybnej klęski, ale używając metod niegodnych &#...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry