• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Zbigniew...

Nawigacja

Zbigniew Herbert



Zbigniew Herbert




Zbigniew Herbert urodził się 29 października 1924 roku we Lwowie w rodzinie Bolesława i Marii z d. Kaniak. Ojciec przyszłego poety był prawnikiem i dyrektorem jednego z lwowskich bankw. Co interesujące, rodzina Herbertw pochodzi z Anglii, a do Galicji trafiła przez Austrię. Pradziadek Zbigniewa Herberta nie umiał ani słowa po polsku i był nauczycielem języka angielskiego. Trudno dopatrywać się w tym bezpośrednich przyczyn europejskości Herberta czy iście anglosaskiej powściągliwości jego liryki. Niemniej jest to fakt symboliczny i może nie całkiem bez znaczenia.



Rok przed wybuchem wojny młody Herbert rozpoczął naukę w Gimnazjum im. Kazimierza Wielkiego we Lwowie. Podczas wojny za okupacji niemieckiej imał się rżnych zajęć. Przez pewien czas pracował w produkującym szczepionki Instytucie Behringa jako karmiciel wszy. Był członkiem Armii Krajowej; w 1942 roku ukończył szkołę podchorążych. Jednocześnie uczęszczał na tajne komplety gimnazjalne i w 1943 roku zdał maturę. Następnie studiował filologię polską na tajnym Uniwersytecie Jana Kazimierza.



W 1944 roku (przed wkroczeniem Armii Czerwonej) wyjechał do Krakowa. Studia na Akademii Sztuk Pięknych szybko przerwał (podobno z powodu widocznego braku talentu). Pźniej wybrał Akademię Handlową, ktrą ukończył jako magister ekonomii w 1947 roku. Prbował też swoich sił na wydziale prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. W roku 1948 przyjechał do Sopotu. W tym czasie zaczął studiować prawo i filozofię u prof. Henryka Elzenberga na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Redagował Przegląd Kupiecki i pracował w Banku Polskim. Pierwsze artykuły Herberta ukazały się podczas jego studiw prawniczych w Tygodniku Wybrzeża . W 1949 roku uzyskał tytuł magistra praw na UMK w Toruniu. Rozpoczął wspłpracę ze Słowem Powszechnym . Od 1950 roku przebywał w Warszawie, gdzie studiował filozofię na UW. Aby się utrzymać z dala od rodziny w czasie, gdy ze względw politycznych nie mgł publikować swoich opinii w pismach literackich, nie chcąc zgodzić się na jakikolwiek kompromis moralny, wykonywał rżne, często nie licujące z pozycją człowieka mającego dyplomy trzech fakultetw, prace. Przez dłuższy czas był ekspedientem w sklepie.

Związał się z Nauczycielską Spłdzielnią Pracy Wsplna Sprawa, w ktrej pracował jako kalkulator (podaję za słownikiem bibliograficznym - Wspłcześni polscy pisarze i badacze literatury - WSiP 1994).



Herbert debiutował jako poeta na łamach tygodnika Dziś i jutro w roku 1950. Pierwszymi wydrukowanymi wierszami były: Napis, Pożegnanie września i Złoty środek. Początkujący poeta drukował swoje wiersze w Dziś i jutro przez 3 lata pod pseudonimami Patryk oraz Stefan Martha. Wspłpracował też z Tygodnikiem Powszechnym , gdzie prowadził dział felietonowy Bez ogrdek. Ponadto drukował w Przeglądzie Powszechnym i Twrczości . Był członkiem Związku Literatw Polskich od 1955 do rozwiązania związku w 1983 roku. W latach 1963-68 wspłredagował miesięcznik Poezja . Jest to czas wypełniony wieloma podrżami - do Anglii, Włoch, Niemiec. Kilkakrotnie jeździł do Francji i Grecji. W roku 1968 ożenił się z Katarzyną Dzieduszycką. W roku akademickim 1970-71 przebywał na Zachodnim Wybrzeżu Stanw Zjednoczonych jako visiting professor Uniwersytetu Los Angeles.



Niemal jednocześnie w 1971-72 Herbert został przyjęty do kilku elitarnych stowarzyszeń literackich i akademii, spośrd ktrych najważniejsze to Polski PEN Club i Akademie der Knste z Berlina Zachodniego. Zbigniew Herbert stał się człowiekiem znanym w kręgach literackich. W 1975 roku poproszono go, aby wykładał na utworzonym kilka lat wcześniej Uniwersytecie Gdańskim. Obok pracy literackiej zaangażował się w działalność polityczną. W grudniu 1974 roku podpisał tzw. List 15 żądający udostępnienia Polakom zamieszkałym w ZSRR kontaktu z polską kulturą. W grudniu 1975 roku wobec projektowanych zmian Konstytucji podpisał Memoriał 59. Było to pierwsze masowe wystąpienie intelektualistw domagających się zmian polityczno- ustrojowych w PRL. Od końca lat70. Zbigniew Herbert przebywał w Austrii, RFN i we Włoszech. W 1981 roku pracował w podziemnym Zapisie . W 1989 roku został członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, a w 1991 roku zrezygnował z członkostwa w Polskim PEN Clubie. Od 1992 roku na stałe mieszka w Warszawie. Podczas ostatnich kilku lat został uhonorowany wieloma nagrodami. Bieg historii w sposb nieoczekiwany przyznał rację stronie pokonanych. Odwrcenie kierunku dziejw odebrało poecie wroga, przeciwko ktremu walczyło jego piro. Stąd pewne wrażenie zagubienia i szukanie sprzymierzeńcw wśrd skrajnej prawicy.



Zbigniew Herbert jest poetą znanym i cenionym w Polsce i za granicą. Jego wiersze były tłumaczone na język angielski (wydany dzięki pomocy Czesława Miłosza w 1968 roku wybr Selected Poems), włoski, czeski, holenderski i szwedzki. Do najważniejszych nagrd, ktrymi wyrżniony został Herbert należą: nagroda im. Nikolausa Lenaua (1965), nagroda im. Herdera (1973) i nagroda im. Petraki (1978). Kolejne etapy twrczości poety przedstawi poniższe zestawienie:

* Epilog burzy - 1998 Jaskinia filozofw (dramat w 3 aktach) - na łamach Twrczości 1956

* Struna światła - 1956

* Hermes, pies i gwiazda (wiersze i proza) - 1957

* Studium przedmiotu - 1961

* Barbarzyńca w ogrodzie (eseje) - 1962

* Napis - 1969

* Pan Cogito - 1974

* 18 wierszy (wybr z pźniejszego tomiku Raport z oblężonego Miasta) - 1983

* Raport z oblężonego Miasta - 1984

* Elegia na odejście - 1990

* Rovigo (nagroda Literatury) - 1992

* Martwa natura z wędzidłem (nagroda im. Kazimierza Wyki) - 1991-93



Język jest dla Herberta tylko narzędziem. Rozumienie jego poezji wymaga oparcia się na podstawach kultury europejskiej. Poeta odwołuje się do mitologii, historii starożytnej i wzorcw klasycznych. Uaktualnia znaczenie historycznych symboli przenosząc je do świata wspłczesnego i przedstawiając nową ich interpretację. Łączy prosty język z głębokimi przemyśleniami humanisty. Wyznacznikiem poezji Herberta jest nieufna postawa wobec świata, drwina oraz idea rozdwojonego człowieka, rozpaczliwie poszukującego porozumienia z historią i tradycją jako źrdłami rozumu. Szczeglnie wyraźnie przesłanie to pojawia się w konstrukcji Pana Cogito z 1974 roku, choć sam typ bohatera pojawił się w liryce Herberta już około roku 1970.



Wojna nie jest jedynym problemem, ktry znalazł wyraz w twrczości poety. Dążenie do osiągnięcia możliwie doskonale prostej wypowiedzi i jak najbardziej pojemnej formy wyrazu. Zwięzły aż po skrajność Herbert, badając mity kieruje się czasami w stronę liryki intelektualnej Miłosza.

Ten zaś na rwni z mitem historycznym stawia mit jednostkowy, nieobcy Herbertowi, choć rzadki - wierszom o Litwie i dzieciństwie Miłosza odpowiadają u Herberta utwory o Lwowie, rodzicach, szkole). U Miłosza bogatsze są środki stylistyczne, bardziej interesująca forma wiersza. Herbert natomiast godzi uproszczony kształt z sięganiem po najważniejsze problemy i uniwersalne treści.



W ciągu ostatnich kilku lat Zbigniew Herbert zajmuje się energicznie (jak na siedemdziesięcioletniego człowieka) działalnością polityczną. Jego podpis znajduje się na kilku odezwach i apelach obok nazwisk tak znanych politykw, jak: Macierewicz, Szeremietiew czy Ostoja - Owsiany. Natomiast o skądinąd kontrowersyjnej postaci posła Pęka napisał Herbert przed trzema około laty: Pan Pęk wystawia moją wiarę w Boga na ciężką prbę. Gdy go widzę, wątpię, czy Bg stworzył człowieka na obraz i podobieństwo swoje. W grudniu 1995 roku Zbigniew Herbert poświęcił wiersz Bezradność Jzefowi Oleksemu dołączając się do publicznej dyskusji na temat domniemanej zdrady stanu wczesnego premiera. Takie zaangażowanie polityczne nie przynosi poecie chwały i szkoda tylko, że człowiek, ktry mgłby stanowić w niepewnych czasach upadku autorytetw moralną ostoję, włącza się w czysto polityczne gry.



Zbigniew Herbert był niepowtarzalną osobowością polskiej poezji

wspłczesnej. W materii jego utworw wspłgrają elementy klasycyzmu i trupizmu, egzystencjalizmu i etyki conradowskiej, echa biblijne i polemiki z Biblią. Herbert jest mistrzem w kreowaniu scen rozgrywających się w miejscach wyobrażonych, dalszych ciągw wątkw historii czy też kultury.

Inne cechy poezji Herberta to:

- ujmowanie aktualnych problemw: moralnych i politycznych w perspektywie uniwersalnej,

- poszukiwanie trwałych wartości, podejmowanie problematyki etycznej w poezji,

- przywoływanie mitw, dzieł sztuki, postaci i wydarzeń historycznych jako materii poetyckiej,

- ironia, humor i prostota języka - jako środki tworzenia.

Tematyka poezji Herberta:

- człowiek wobec śmierci i zagadek istnienia (Brzeg , U wrt doliny)

- człowiek w poszukiwaniu wartości etycznych (Pan Cogito)

- człowiek wobec historii (Raport z oblężonego miasta)

- sztuka - jej wyznaczniki (Dlaczego klasycy)

- refleksja nad historią, filozofią, literaturą, Biblią (Pan Cogito

opowiada o kuszeniu Spinozy)

- władza, cierpienie, codzienność (Sprawozdanie z raju)

- poeta i poezja, ich rola we wspłczesnym świecie (Przypowieść)

- idea wielkiego powrotu" do tradycji.



Warto dokładniej się zastanowić nad Panem Cogito. Kim jest Pan Cogito?

Wśrd licznych wierszy Herberta tom pt.: Pan Cogito" zdobył chyba największą

popularność. Herbert spreparował bohatera poetyckiego - pana Cogito (cogito= myślę). Pan Cogito twrczo przemierza świat, analizując podstawowe zagadnienia egzystencji, problemy moralne i etyczne. Podsumowaniem całej wędrwki, bogatej w obserwacje i doświadczenia jest Przesłanie Pana Cogito. Jest to propozycja dekalogu", przykazań, wg ktrych człowiek powinien postępować - by być prawym i godnie przebyć życie, by dać świadectwo", bo po to żyje, po to ocalał.



Przykazania Pana Cogito:

- Przyjmij aktywną postawę wobec świata. Nie wolno ci być obojętnym. Wobec łotrostwa, przemocy, obłudy wystosuj Gniew i Pogardę.

- Nie zwalczaj zła siłą bo to będzie oznaczać nowe zło.

- Bądź odważny w obliczu przemocy, bądź szlachetny i bądź wierny jak

prastare wzorce 3 bohaterw z 3 słynnych eposw świata: Gilgamesz, Hektor, Roland.

- Kochaj świat i jego piękno a odrzuć nędzę moralną.

- Nie wybaczaj w imieniu ludzi skrzywdzonych, bo tylko oni mają do tego prawo.






Przykadowe prace

Pieśń o Rolandzie, Tristan i Izolda

Pieśń o Rolandzie, Tristan i Izolda Pieśń o Rolandzie Tło opowieści jest wątłe: w 778 roku Karol Wielki wraca z Hiszpanii po zwycięskiej wyprawie przeciwko Saracenom. Podczas przejścia przez Pireneje tylna straż jego wojsk zostaje zaatakowana i zmasakrowana przez grali b...

Człowiek wobec Boga, życia i śmierci w Średniowieczu.

Człowiek wobec Boga, życia i śmierci w Średniowieczu. Kim jest człowiek? Czym jest jego życie? Co jest najważniejsze i jak żyć? Na te pytania starano się odpowiedzieć już w najdawniejszych czasach, ale nigdy nie były one tak ważne, jak w średniowieczu....

Czy Polska dorosła do demokracji? - przykład

Czy Polska dorosła do demokracji? - przykład Po roku ?89 Rzeczpospolita doczekała się wreszcie upragnionej demokracji. Proces przemian zaczęty jeszcze w sierpniu ?80 roku podpisaniem Porozumień doprowadził w końcu do obalenia władzy komunistycznej narzuconej nam przez wschodniego s...

Od początku wiedzy chemicznej az po izotopy

Od początku wiedzy chemicznej az po izotopy OPRACOWANIE PYTAŃ Z CHEMI NA SPR I. Zasady bezpiecznej pracy w szkolnym laboratorium chemicznym 1) W pracowni chemicznej uczniowie mogą przebywać wyłącznie pod opieką nauczyciela. 2) W pomieszczeniach laboratoryjnych nie można spoż...

Atak moskali na zamek Horeszkw - Pan Tadeusz

Atak moskali na zamek Horeszkw - Pan Tadeusz Akcja rozgrywa się na Litwie w czasie zaboru rosyjskiego. Ludność pokłada nadzieje na odzyskanie niepodległości. Horeszko był zwolennikiem Konstytucji 3-go maja i planował wesprzeć zbrojnie konfederatw. Pewnej nocy Rosjanie otoczyli z...

Analiza wiersza T. Rżewicza "Ocalony".

Analiza wiersza T. Rżewicza "Ocalony". "Mam dwadzieścia cztery lata ocalałem prowadzony na rzeź". Wiersz OcalonyTadeusza Rżewicza jest analizą stanu umysłu ludzkiego, umysłu doświadczonego, dotkniętego zdarzeniami II wojny światowej. Wydaje się, że żadn...

Dostępność wody na świecie

Dostępność wody na świecie Brak dostępu do bezpiecznej wody pitnej jest powodem ogromnej ilości chorb. Problem ten dotyczy głownie krajw Trzeciego Świata. Dostępność czystej wody na świecie Dostęp do świeżej, pitnej wody jest prawem ka&...

My interests

My interests 1.Moje zainteresowania: My name is Robert. My surname is Pawłow. I’am Polish. I live in Białystok. I come from Poland. I’am student. I’am twenty two years old. I learn on Saturday and Sunday. I get up early at six o’clock. I don’t have breakfast. I go to school five...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry