• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Zbiory b...

Nawigacja

Zbiory bawełny na świecie



Zbiory bawełny na świecie




SPIS TREŚCI



WSTĘP

1. RŻNORODNOŚĆ WYKORZYSTANIA

2. ZRŻNICOWANIE GATUNKW

3. WARUNKI UPRAWY

4. CYKL PRODUKCYJNY

5. NAJWIĘKSI PRODUCENCI BAWEŁNY NA ŚWIECIE

6. EKSPORT

7. MAPA ILUSTRUJĄCA ZBIORY BAWEŁNY NA ŚWIECIE

8. POWIERZCHNIA I ZBIORY ZIARNA BAWEŁNY

9. PLONY ZIARNA BAWEŁNY

10. POWIERZCHNIA I ZBIORY WŁKNA BAWEŁNY

11. PLONY WŁKNA BAWEŁNY

12. PODSUMOWANIE SEZONU 2002/2003

13. WNIOSKI





Wstęp



Bawełna to roślina uprawna, występująca w gorącym klimacie wszystkich kontynentw, z ktrej włkno, zebrane z torebek nasiennych, jest szeroko wykorzystywane, przede wszystkim w przemyśle włkienniczym. Używa się jej do produkcji przędzy, nici, dzianin i tkanin. Jest ona użytkowana na całym świecie i dostarcza ok. 70% rocznego zużycia tkanin odzieżowych świata. Bawełnę znano i uprawiano w dolinie Indusu ok. 3000 r. p.n.e., a na płkuli zachodniej mumie spowite w bawełniany całun znajdowano w Peru w grobowcach z okresu przedinkaskiego. Dopiero jednak w XIX w. produkcja i zużycie bawełny rozwinęły się na wielką skalę dzięki mechanizacji procesw odziarniania, przędzenia i tkania oraz oglnemu wzrostowi uprzemysłowienia i poziomu życia ludności. W latach międzywojennych osiągnięto maksimum powierzchni uprawy bawełny na świecie. Po wojnie, jeśli nie liczyć wahań wynikających ze zmiennych koniunktur gospodarczych, zarwno powierzchnia uprawy bawełny na świecie, jak i produkcja włkna bawełnianego nie ulegały większym zmianom. Bawełna ma wiele właściwości, ktre są przyczyną jej dominacji wśrd roślin włknodajnych. Nadaje się ona do uprawy na znacznych obszarach świata, koszty jej produkcji są stosunkowo niskie, a włkno jest trwałe i odporne, łatwo daje się barwić i ma bardzo szerokie zastosowanie.





1. Rżnorodność wykorzystania

Bawełna jest rośliną o wszechstronnym użytkowaniu. Długie włkna przeznacza się na tkaniny, krtkie mogą być użyte do wyrobu waty, materiałw wybuchowych, celulozy i papieru. Z nasion otrzymuje się jadalny olej bawełniany, ktry wykorzystywany jest między innymi do produkcji margaryny i mydła. Bogate w białko łuski nasion przerabiane są na paszę, paliwo i nawz..



2. Zrżnicowanie gatunkw

W uprawie znajduje się wiele gatunkw i odmian bawełny, zarwno jednorocznych, zielonych, jak i wieloletnich krzewiastych. Zależnie od warunkw przyrodniczych, gatunku bawełny oraz sposobw uprawy długości i jakości włkna znacznie się rżnią. Wyrżnia się włkna bardzo krtkie (do 3/4 cala, tj. 19 mm), używane głwnie do produkcji waty lub watoliny, włkna krtkie (od l do l i 1/8 cala, tj. 19-29 mm), najbardziej powszechne, używane do przędzenia, włkna zwykłe długie (od l i 1/8 do l i 3/8 cala -29-35 mm) i ekstra długie (ponad l i 3/8 cala), najcenniejsze, uzyskiwane głwnie w Egipcie i Peru.



3. Warunki uprawy

Bawełna jest rośliną dość wymagającą jeśli chodzi o ciepło, wymaga ona temperatury jednostajnie wysokiej (21-22C) i na ogł nie mniej niż 200 dni wolnych od mrozu, istnieje też korelacja między długością okresu wegetacyjnego a długością włkna bawełny. Nasłonecznienie ma rwnież duże znaczenie, zwłaszcza we wczesnym okresie wzrostu i w stadium dojrzewania. Jest ona natomiast mniej wrażliwa na ilość wilgoci, potrzebuje jednak co najmniej 180-200 mm opadw w okresie wegetacyjnym, z wyjątkiem okresu dojrzewania, ktry musi być dość suchy, gdyż opady powodują wwczas ciemnienie włkna. Na obszarach suchych zapotrzebowanie na wodę może być jednak z powodzeniem pokryte przez nawadnianie. Biorąc powyższe pod uwagę, bawełna może być uprawiana zarwno w klimacie podzwrotnikowym o lecie suchym lub wilgotnym, jak też w krajach o klimacie gorącym wilgotnym, monsunowym lub suchym. Bawełna może rosnąć na rżnych glebach, byleby miały zdolność utrzymywania wilgoci i były dobrze odwodnione i napowietrzone. Bawełna zazwyczaj jest uprawiana w czystej uprawie rzędowej, a więc najbardziej stosowne do jej uprawy są tereny łagodnie sfalowane, nie ulegające łatwo erozji.



4. Cykl produkcyjny

Uprawa bawełny wymaga znacznych nakładw siły roboczej. Nawet w Stanach Zjednoczonych, gdzie mechanizacja uprawy bawełny poczyniła duże postępy, nakłady żywej siły roboczej są wyższe niż przy uprawie jakiejkolwiek innej rośliny. W drobnych gospodarstwach Egiptu, gdzie większość prac wykonuje się ręcznie, uprawa bawełny absorbuje 5-6 razy tyle pracy, co jakakolwiek inna roślina. W rżnych krajach bawełnę uprawia się zarwno w bardzo drobnych gospodarstwach, jak i w wielkich gospodarstwach plantacyjnych. Niezależnie od tego, czy gospodarstwa są duże, czy też małe, zmechanizowane lub nie, cykl produkcyjny bawełny jest wszędzie podobny. Po przygotowaniu ziemi sadzi się nasiona rzędami, a rżnice polegają głwnie na odległościach między rzędami. Przy uprawie mechanicznej muszą być one większe, przy ręcznej bawełna może być siana gęściej. Młode rośliny wymagają okopywania i przerywania. Ziemia pomiędzy rzędami bawełny musi być co pewien czas uprawiana na nowo w celu niszczenia chwastw i napowietrzenia gleby.

Bardzo pracochłonny jest zbir bawełny. Gdy tylko torebki nasienne zaczynają pękać, wszystkie siły kieruje się na zbieranie włkna, przy czym do pracy angażuje się często robotnikw z pobliskich miast, a nawet sprowadzanych z zagranicy. Jedynie w Stanach Zjednoczonych i byłym Związku Radzieckim osiągnięto poważniejszy postęp w dziedzinie mechanizacji zbioru bawełny. Jak duże jest jej znaczenie, wskazują dane - przy plonie 4 q włkna z l ha maszyny mogą zebrać w godzinę ok. 650 kg nie oczyszczonej bawełny, gdy zbir jest ręczny na godzinę wynosi ok. 15 kg. Mechanizacja zbioru za pomocą kombajnw bawełnianych wymaga jednak pl dużych i suchych. Zebraną bawełnę odwozi się do oczyszczalni, gdzie odbywa

się odziarnianie, czyli oddzielanie włkna od nasion.





5. Najwięksi producenci bawełny na świecie



Największymi producentami bawełny na świecie są Chiny i Stany Zjednoczone.

W Chinach bawełnę uprawia się na powierzchni ok. 4-5 min ha, z czego uzyskuje się ok. 11,5 mln t bawełny, przy plonach powyżej 9 q włkna z ha. Aktualnie pod względem wielkości zbiorw stanowi to pierwsze miejsce na świecie. Głwnymi obszarami uprawy bawełny są: dolina rzeki Wei He w Shanxi, środkowa część kotliny Hutei, Nizina Mandżurska, a także delta rzeki Jangcy, południowa część wybrzeża prowincji Jiangsu i Kotlina Syczuańska.



Stany Zjednoczone rozbudowały własny przemysł włkienniczy i aż do lat międzywojennych produkcja bawełny stale rosła. Maksymalny obszar uprawy (17,8 mln ha) osiągnięto w 1926 r., a maksymalny zbir (ok. 4,3 mln t) w 1937 r. Odtąd, ze względu na zmiany na rynku światowym oraz strukturalne przemiany w rolnictwie Południa, powierzchnia uprawy zaczęła szybko się kurczyć i w 1971 r. wyniosła tylko 4,6 mln ha, z czego zebrano ponad 2,2 mln t włkna. W pźniejszym okresie areał pod zasiew bawełny zmieniał się regionalnie, zachowując swoją powierzchnię oglną w granicach 4,2 mln ha. Na dawnym niewolniczym Południu bawełna w znacznej części ustąpiła miejsca innym uprawom, rozszerzyła się natomiast na nawadniane tereny zachodniego Teksasu, Nowego Meksyku, Arizony i południowej Kalifornii, ktre dostarczają obecnie ponad połowę amerykańskiej produkcji bawełny. W związku z wysokimi plonami, dochodzącymi do 7 q z ha, w 1999 r. zebrano w Stanach Zjednoczonych 9,5 mln t włkna, co daje drugie miejsce w świecie.



Dalsze miejsce w produkcji bawełny zajmują Indie. Płwysep Indyjski jest zapewne najstarszym obszarem uprawy bawełny na świecie, jednak uprawa na eksport datuje się tam dopiero od czasu, gdy na skutek wojny domowej w Stanach Zjednoczonych (1861-1863) głd bawełniany" na rynkach angielskich pobudził wiele krajw do rozwoju uprawy bawełny. Odtąd produkcja wzrastała, zaopatrując także powstały wiatach międzywojennych własny przemysł włkienniczy. Obecnie obszar uprawy bawełny w Indiach wynosi 9,1 min ha, tj. więcej niż w jakimkolwiek innym kraju świata, ze względu jednak na niskie plony (3 q z ha) produkcja wynosi ok. 3 mln t. Uprawa bawełny w Indiach obejmuje zachodnią połowę płaskowyżu Dekan i grną część doliny Gangesu. Gospodarstwa, jak wszędzie na Wschodzie, są małe, a metody uprawy prymitywne, toteż jakość bawełny jest niska.



Bawełna uprawiana też jest w znacznych ilościach na obszarze Pakistanu na powierzchni ok. 3 mln ha. Plony jednak są tam wyższe niż w Indiach (5-6 q z ha), a jakość bawełny lepsza i uzyskuje się jej 4,5 mln t.



Na obszarze byłego ZSRR bawełnę uprawiano w środkowej Azji od bardzo dawna. Jednak dopiero opanowanie tych krajw przez Rosję i powiązanie ich z rozwijającym się w XIX w. na terenie środkowej Rosji przemysłem włkienniczym spowodowało wzrost towarowej produkcji bawełny. Po 1917 r., a zwłaszcza po 1928 r., nastąpił dalszy szybki rozwj uprawy bawełny. Obecnie bawełnę uprawia się głwnie w Uzbekistanie (3,4 mln t), Turkmenistanie (1,3 mln t), Tadżykistanie (0,3 mln t) i Kazachstanie (0,2 mln t), a w mniejszej ilości także w Kirgizji (0,1 mln t). Największe skupiska uprawy bawełny w środkowej Azji znajdują się na nawadnianych obszarach doliny Syr-darii, zwłaszcza w Kotlinie Fergany, w pobliżu Taszkentu, w dolinach rzek Czirczik, Zerawszan, na Stepie Głodowym, w dolinach rzek Murghab, Harirud (w Turkmenistanie zwanej Tedżen), Wachsz i Hisar, a także w dolinie dolnej Amu-darii.



Uzbekistan zajmuje piąte miejsce wśrd producentw tego białego złota (po USA, Indiach, Chinach i Pakistanie), ktrego uprawa zajmuje jedną trzecią pl uprawnych. Jak podano w Investment Guide of Uzbekistan 1998-2000 , przemysł bawełny to: 128 oczyszczalni, ponad 550 magazynw oraz 21 fabryk zajmujących się przerobem tego surowca. W latach 1991-1997 areał uprawy bawełny zmniejszył się z 2 mln ha do 1,5 mln ha. Średnia wydajność z jednego hektara w roku 2000 wynosiła 2,2 t/ha, co świadczy rwnież o spadku w porwnaniu z rokiem 1995 – 2,6 t/ha. Dla porwnania średnia wydajność na świecie wynosi 3,2 t/ha. Według danych EBOR z maja 2003r. wielkość produkcji bawełny w roku 2002 w Uzbekistanie sięgnęła 4,5 mln ton. Produkcja bawełny w kraju pozostaje nadal pod całkowitą kontrolą państwa. Rząd ustala plany produkcji oraz ceny, dostarcza nasiona oraz skupuje plony od rolnikw za cenę wahającą się w granicach od 15 % do 25 % cen światowych. Za sprawy te odpowiada Ministerstwo Gospodarczej Wspłpracy z Zagranicą. Dzięki niektrym zmianom wprowadzonym w roku 2001 niektre towary, w tym bawełna, mogą być sprzedawane na wolnych aukcjach organizowanych dla krajowych i zagranicznych odbiorcw. Wpływy z tytułu tych transakcji podlegają nadal w 100 % obowiązkowej odsprzedaży Bankowi Centralnemu, jednak na skutek wprowadzonych w tym zakresie zmian przeliczenia dokonywane są obecnie po bardziej dogodnym pozagiełdowym kursie. Jednak wartość sprzedaży realizowanej na takich aukcjach nie jest na tyle wysoka, żeby w istotny sposb mogła wpłynąć na zmianę dotychczasowego systemu skupu bawełny.



Z pozostałych krajw poważniejszą rolę grają Egipt, Brazylia, Meksyk i Turcja. Egipt znany jest przede wszystkim jako producent bawełny wysokiej jakości. Produkcja wynosi 600 000 t włkna, w tym około połowy produkcji światowej cennego długiego włkna, przeznaczonego niemal całkowicie na eksport. Meksyk produkuje ponad 400 000 t bawełny, głwnie na płnocy kraju, Brazylia ok. 1,4 mln t, głwnie na płnocnym wschodzie i Turcja ok. 2,1 mln t przeważnie na wybrzeżu południowym. Sporo bawełny uprawia też Syria (800 000 t), Iran (500 000 t) i Sudan (200 000 t) oraz kraje położone wokł Jeziora Wiktorii: Kenia, Uganda i Tanzania.



Uprawa bawełny wprowadzona przez Turkw do Grecji i Bułgarii została w tych krajach po wojnie znacznie rozszerzona. Poza nimi w Europie jedynie Hiszpania uprawia bawełnę na nieco większą skalę (400 000 t).





6. Eksport

Bawełna jest jednym z najważniejszych artykułw handlu światowego. W przybliżeniu ok. 50% produkcji przeznacza się rocznie na eksport. Około 30 krajw eksportuje bawełnę, jednak tylko cztery- Stany Zjednoczone, Uzbekistan, Egipt i Meksyk, grają większą rolę dostarczając łącznie 70% światowego eksportu bawełny. Poważniejszymi eksporterami bawełny są ponadto: Brazylia, Peru, Sudan, Syria, Turcja, Indie, Pakistan oraz kraje Afryki Wschodniej. Układ ten nie jest stały. Zmiany pogodowe, zmiany koniunkturalne oraz polityka ekonomiczna poszczeglnych państw powodują znaczne wahania w udziale tych krajw w handlu międzynarodowym.

Największym importerem bawełny jest Japonia, a następnie Niemcy, Wielka Brytania, Francja, Włochy. Mniej importują Indie, Polska, Belgia, Holandia i Kanada.



12. Podsumowanie sezonu 2002/2003

W dniu 31.07.2003. zakończył się bawełniarski sezon 2002/2003. Konsekwencją bardzo niskich cen bawełny w dwch poprzednich sezonach i stale zwiększającej się światowej konsumpcji była dość niska podaż bawełny - ok. 29,4 mln ton (produkcja + zapasy). Światowa produkcja bawełny w sezonie 2002/2003 oceniana jest na ok. 19,2 mln ton, konsumpcja na rekordowym poziomie ok. 21 mln ton, a zapasy końcowe na 8,8 mln ton (najniższy poziom od sezonu 95/96). Ceny bawełny wyrażone w Cotlook Index "A" (wskaźnik cen dla bawełny średniowłknistej) zawierały się w przedziale 48,15-61,65 Uscent/lb, osiągając w sezonie 2002/2003 średnią 55,70 Uscent/lb, czyli więcej o 33% w porwnaniu do sezonu 2001/2002, jednak znacznie mniej niż wynosi średnia wieloletnia (30 lat) -71 Uscent/lb.



13. Wnioski

Na przykładzie bawełny można ukazać dwulicową politykę w światowym handlu produktami rolnymi. Te same dotacje, ktre wspierają rozwj rolnictwa i eksport towarw z USA i Unii Europejskiej, niszczą gospodarkę krajw najuboższych poprzez nieuczciwą konkurencję - wprowadzanie tańszych, dotowanych towarw, sprzedawanych po cenach dumpingowych. Jednocześnie kraje ubogie zmusza się do likwidacji dotacji (na ktre i tak stać je w minimalnym stopniu) i nie dopuszcza się ich płodw rolnych na rynki UE i USA.





Bibliografia

www.unido.pl/pdf/uzbekistan2003.pdf

http://sciaga.nauka.pl/index.php/id=index/dept=54/cath=221/sc_kat=84/sc_id=7725

http://maitri.diecezja.gda.pl/gazetka/my_72/html/bawelna.htm

http://www.gca.org.pl/

Rocznik Statystyki Międzynarodowej 2003 , Wydawnictwo GUS 2003

Geografia rolnictwa świata , Jan Falkowski, Jerzy Kostrowicki, Wydawnictwo PWN 2001






Przykadowe prace

Cezarego Baryki zmagania z polskością i Polską - na podstawie fragmentu

Cezarego Baryki zmagania z polskością i Polską - na podstawie fragmentu Przedwiośnie jest to powieść polityczna Stefana Żeromskiego. Tematem utworu są dzieje głwnego bohatera – Cezarego Baryki. Autor prezentuje nie tylko życiowe, ale przede wszystkim duchowe przeżycia...

Łamanie praw człowieka na Kubie

Łamanie praw człowieka na Kubie Każdy człowiek żyjący we wspłczesnym społeczeństwie ma określone prawa. W jakim stopniu z nich korzysta, i w jakim zakresie są one łamane, zależy od sytuacji i wydarzeń w poszczeglnych krajach i na świecie.Przykładem...

Aktualność postaw zaprezentowanych przez Moliera w "Świętoszku"

Aktualność postaw zaprezentowanych przez Moliera w "Świętoszku" We wspłczesnych czasach można spotkać bardzo dużo osb reprezentujących postawę dewoty. Sytuacje w ktrych biorą udział ludzie posiadający podstawowe cechy hipokryty można spotkać wychodz...

Charakterystyka idealnego rycerza średniowiecznego - "Pieśń o Rolandzie".

Charakterystyka idealnego rycerza średniowiecznego - "Pieśń o Rolandzie". Na podstawie fragmentu "Pieśni o Rolandzie" scharakteryzuj idealnego rycerza średniowiecznego. Przedstaw go jako wojownika,chrześcijanina i wasala. "Pieśń o Rolandzie" pochodzi z ...

Omw genezę Pana Taeusza.

Omw genezę Pana Taeusza. Pierwotny pomysł napisania Pana Tadeusza sięgał czasw pobytu poety w Poznańskiem; miał to być niewielki sielankowy poemat. Powstawał w roku 1832-34, początkowo przyjęty dość chłodno. W ciągu kilkunastu miesięcy plan ten zmieni&#...

Recenzja wystawy Ryszarda Horowitza w Poznaniu

Recenzja wystawy Ryszarda Horowitza w Poznaniu Jakiś czas temu Stary Browar w Poznaniu zafundował nam niebywałą okazję do oglądania prac słynnego artysty Ryszarda Horowitza. Wystawa usadowiona była aż na dwch piętrach budowli. W sumie wystawiono około czterdziestu...

Kongres Wiedeński

Kongres Wiedeński Kongres wiedeński 1814-1815 Cel kongresu: -ostatecznie zatwierdzić postanowienia dotyczące nowego europejskiego porządku naszkicowanego w traktacie pokojowym sił sprzymierz z Francją z 30 maja 1814 r. -zadanie regulacji terytorialnych , politycznych , ustrojowy...

Droga Jacka Soplicy od warchoła do emisariusza.

Droga Jacka Soplicy od warchoła do emisariusza. Jacek Soplica to dumny zarozumiały i pewny siebie młodzieniec obdarzony urokiem osobistym. Z łatwością nawiązywał kontakty i zjednywał sobie ludzi. Człowiek energiczny, chętnie uczestniczył w dyskusjach politycznych. Jedna...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry